1965'te ABD'ye kaçırılan Çingene Kızı mozaiğinin 13. parçası, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın gayretleri sonucunda Türkiye'ye iade edildi.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Zeugma Mozaik Müzesi'nde düzenlenen tören sırasında Zeugma'nın Doğu ve Batı'yı birleştiren önemli bir Roma kenti olduğunu ve 'Çingene Kızı' mozaiğinin Türkiye'nin en reconoc edilen kültürel simgelerinden biri olduğunu belirtti. Mozaiğe ait birçok panelin 1960'larda yasadışı kazılar sonucu yurt dışına çıkarıldığını ifade etti.
Ersoy, yapılan çalışmalar neticesinde 12 panelin iadesini sağladıklarını ve 2018'de Zeugma Mozaik Müzesi'nde sergilenmeye başladığını hatırlattı. Yurt dışında bulunan Türkiye'ye ait eserlerin iadesi için yoğun çaba gösterdiklerini vurgulayan Ersoy, 'Bugün aynı kompozisyona ait 13. paneli Zeugma Mozaik Müzemize kazandırmanın mutluluğunu yaşıyoruz.' dedi. Panelin bu büyük kompozisyona ait olabileceği, bilimsel araştırmalar ve değerlendirmelerle ortaya konuldu.
Ersoy, kültür varlığı kaçakçılığına karşı mücadelenin bilimsel araştırmalar, hukuki mekanizmalar ve uluslararası işbirliğiyle eş güdüm içinde yürütülmesi gerektiğini vurguladı. Her kültür varlığının kendine özgü hikayesi, ait olduğu bir bağlam ve tamamladığı bir bütün bulunduğunu ifade etti. 'Dünyanın en büyük mozaik müzelerinden biri olan Gaziantep Zeugma Mozaik Müzemizin koleksiyonuna katılan bu panel, Zeugma mozaiklerinin bilimsel açıdan daha bütüncül biçimde incelenmesine imkan sağlayan ve kompozisyonun kendi bağlamı içinde yeniden değerlendirilmesine katkı sunan önemli bir kazanımdır.' dedi.
Ersoy, ABD ile kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadele alanında 2021'de mutabakat zaptı imzalandığını hatırlatarak, 'Türkiye'den yasa dışı yollarla çıkarılmış kültür varlıklarının Amerika Birleşik Devletleri'ne yasal olarak girişinin önlenmesi bakımından son derece önemli bir enstrümandır.' ifadelerini kullandı. Yurt dışına çıkarılan kültür varlıklarının tespiti, takibi ve iadesi için çalışmaların titizlikle sürdürüldüğünü dile getirdi. 2002'den bu yana 13 bin 454 kültür varlığının ülkemize iadesini sağladıklarını ve son 8 yılda bu sayının 9 bin 139'a ulaştığını kaydetti.
