COP31 oturumlarında konuşan Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, iklim değişikliğinin gıda sistemleri üzerindeki yıkıcı etkilerine dikkat çekerek, bu zorlukların ancak uluslararası işbirliğiyle aşılabileceğini ifade etti.
Türkiye'nin Antalya'da ev sahipliği yaptığı ve iklim değişikliğiyle mücadele alanında küresel düzeyde en kritik buluşma olan BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'na (COP31) Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı da katıldı.
'Baskı Altındaki Gıda Sistemleri: İlk Adımdan İtibaren Dayanıklılığın Güçlendirilmesi' temalı oturumda, 'Baskı Altındaki Kırsal Tedarik Zincirleri Raporu' tanıtılmadan önce kürsüye gelen Yumaklı, bu platformun gıda güvenliği ile iklim eylemi arasındaki ilişkiyi pekiştirmesi ve ortak stratejiler üretilmesine zemin hazırlaması temennisinde bulundu.
Bakan Yumaklı, mevcut gıda sistemlerinin artan sıcaklıklar, kuraklık, taşkınlar ve diğer aşırı hava koşulları başta olmak üzere iklim değişikliğinin getirdiği tehditlerle boğuştuğunu hatırlattı. Konuşmasında şunları dile getirdi: 'Günümüz dünyası; su kıtlığı, biyoçeşitlilik erozyonu, jeopolitik gerilimler, ticari aksaklıklar ve girdi maliyetlerindeki istikrarsızlık gibi çok katmanlı risklerle yüz yüzedir. Bu tehlikeler yalnızca üretim aşamasını değil, hasat sonrası işlemlerden depolamaya, lojistikten tüketicinin ürüne erişimine kadar uzanan tüm süreçleri olumsuz etkiliyor. Bu darbelerin en ağır yükü, küçük çiftçiler ve savunmasız toplumlar üzerinde hissediliyor. Dolayısıyla dayanıklılığı sadece kriz anında müdahale kapasitesi olarak değil; riskleri önceden tespit etme, etkilerini hafifletme ve hızlı toparlanma yetkinliği olarak tanımlamalıyız. Sürdürülebilir su yönetimi, iklim dostu tarım teknikleri, planlı üretim, erken uyarı sistemleri, sağlam kırsal altyapı ve etkin bilgi akışı, bu vizyonun vazgeçilmez parçalarıdır.'
Krizler patlak vermeden önce hazırlıklı olmanın kritik olduğunu vurgulayan Yumaklı, üreticilerin gücünün; suya erişim, uygun fiyatlı girdiler, finansal destek, sigorta olanakları ve güvenli pazar bağlantıları gibi önlemlerle şekillendiğini belirtti.
Bu unsurların bir araya gelmesiyle gıda üreticilerinin şoklara karşı çok daha dirençli hale geldiğine işaret eden Yumaklı, değerlendirmesini şu sözlerle sürdürdü: 'İklim risklerine karşı hazırlanabilmek için bilimsel verileri ve dijital çözümleri etkin biçimde kullanmalı, çiftçilerimizin bilgi ve araçlara erişimini güçlendirmeliyiz. Ayrıca kamu otoriteleri, araştırma merkezleri, özel sektör ve uluslararası paydaşlar arasındaki koordinasyonu derinleştirmek şart. Temel hedefimiz, üretim sürekliliğini ve çiftçilerimizin geçim kaynağını korurken, doğal kaynakları gelecek nesillere devretmektir.'
COP zirvelerinin bu hedefleri ortak bir çatı altında buluşturmadaki rolüne değinen Yumaklı, 'COP31'in işbirliği odaklı yaklaşımı; sözleri sahada uygulanabilir çözümlere dönüştürmek, iklim finansmanını ihtiyaç odaklı bölgelere yönlendirmek ve ülkeler arası deneyim paylaşımını hızlandırmak açısından büyük önem taşımaktadır' dedi.
Dayanıklı gıda sistemlerinin tüm paydaşların ortak sorumluluğu olduğunu vurgulayan Yumaklı, 'Hiçbir ülke bu sınamaları tek başına aşamaz. BM Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu (IFAD) ve diğer uluslararası ortaklarımızla el ele vererek; üreticileri destekleyen, doğal kaynakları muhafaza eden ve kriz anlarında gıda arzını güvence altına alan somut adımları artırmalıyız. Bu raporun lansmanının verimli tartışmalara ve sağlam ittifaklara kapı aralamasını diler, emeği geçen herkese minnettarım' ifadelerini kullandı.
IFAD Başkanı Alvaro Lario da konuşmasında, iklim değişikliği ve piyasa dalgalanmalarına karşı kırsal kesimin dayanıklılığını artırmak adına finansman, girdi desteği ve pazar erişiminin entegre biçimde sunulması gerektiğini savundu.
Lario, COP31'de tanıtılan raporun, bu bütüncül yaklaşımın özel sektör ve piyasa şoklarının eş zamanlı yaşandığı senaryolarda net tarımsal gelir kayıplarının yaklaşık beşte birini önleyebildiğini ortaya koyduğunu aktardı.
Küçük ölçekli tarımsal projelerin toplam iklim finansmanının yüzde birinin bile altında kaldığına dikkat çeken Lario, şu değerlendirmeyi yaptı: 'Portföyümüzün yarısından fazlasını iklim uyum yatırımları oluşturuyor. Türkiye'deki havza geliştirme projesi, finansman, güneş enerjili sulama, ileri işleme ve pazar erişiminin nasıl sinerji yarattığını gösteriyor. Bu proje sayesinde yaklaşık 25 bin hanenin geleri yüzde 41, verimlilikleri ise yüzde 50'nin üzerinde arttı. Üreticiler, kırsal işletmeler ve yerel halk, ihtiyaç duydukları kaynaklara, pazarlara ve hizmetlere ulaştığında sonuçlar dayanıklılığın çok ötesine geçiyor. Gıda güvenliğini pekiştirerek, istihdam oluşturarak ve kırsal kalkınmayı destekleyerek, kolektif eylemlerle çok daha dirençli ekonomiler inşa edebiliriz.'
