Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), 2026 yılının, ölçümlerin yapıldığı tarihten bu yana en yüksek sıcaklıklara sahip dört yılın arasına gireceğini resmen duyurdu.
WMO, Türkiye’nin ev sahipliğinde 9-20 Kasım tarihleri arasında gerçekleştirilen ve Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi kapsamında toplanan 31. Taraflar Konferansı (COP31) esnasında, '2026 Küresel İklim Durumu' başlıklı son güncelleme belgesini kamuoyuyla paylaştı.
Raporda, yükselen deniz seviyeleri, eriyen buzullar ve olağanüstü sıcaklıklarla karakterize edilen uzun vadeli ısınma trendinin 2026'da da kesintisiz devam ettiği belirtildi. Son on iki yılın, kayıtlı en sıcak dönemler olduğu hatırlatılırken, 2026'nın da bu sıralamada dördüncü en sıcak yıl olarak öne çıkacağı ifade edildi.
Belgede, 2026 yılının Ocak-Eylül döneminde küresel ortalama yüzey sıcaklığının, sanayi devrimi öncesi seviyelerin yaklaşık 1,47 derece üzerinde seyrettiği aktarıldı. Ağustos ayından itibaren etkisini artıran ve Aralık ayına kadar tarihin en yoğun El Nino olayı olarak kayıtlara geçmesi öngörülen bu meteorolojik hadisenin, mevcut ısınmanın etkisiyle yıl sonuna kadar sıcaklık rakamlarını daha da yukarı taşıyacağı tahmin ediliyor.
Dünya genelindeki enerji dengesizliğinin derinleştiği ve gezegenin ısı depolama hızının arttığına dikkat çekilen raporda, sera gazlarının atmosferde benzeri görülmemiş miktarda ısıyı hapsederek güneşten gelen ve dışarı yansıyan enerji arasındaki dengeyi bozduğu vurgulandı. Bu dengesizliğin, izleme çalışmalarının başlangıcından bu yana ulaşılan en yüksek seviye olduğu belirtilirken, okyanusların bu fazla ısının yüzde 90'ını üzerinde topladığı kaydedildi. 2026'nın, okyanus sıcaklıklarının üst üste onuncu kez rekor tazelediği bir yıl olma ihtimali taşıdığı da değerlendirmeler arasında yer aldı.
Raporda, deniz seviyesinin tarihin en yüksek noktasına ulaştığı ve yüzey sıcaklıklarının 2026 boyunca ay bazında rekorların kırıldığına işaret edildi. Buzullardaki uzun vadeli erime sürecinin devam ettiği belirtilirken, 2025 yılındaki yıllık buz kütlesi kaybının, saniyede bir olimpik yüzme havuzu dolusu suya eşdeğer olduğu çarpıcı bir veriyle ortaya kondu.
Aşırı hava olaylarının insan hayatını ve geçim kaynaklarını olumsuz etkilediği, gıda güvenliğini zayıflattığı ve yoksulluğu derinleştirip kitlesel yer değiştirmelere neden olduğu aktarıldı. Özellikle Avrupa kıtasında yaşanan aşırı sıcaklar, kuraklık ve orman yangınlarının, ön tahminlere göre 30 binden fazla can kaybına yol açtığı bildirildi. Bölgede en az sekiz ülkede ulusal sıcaklık rekorlarının kırıldığı ve tarım, enerji ile ulaşım sektörlerinde ciddi aksamalar yaşandığı belirtildi.
Çok tehlikeli iklim olaylarına karşı erken uyarı sistemleri kurmuş ülkelerin sayısının 2015'teki 56'dan 2025'te 136'ya yükselmesi, raporda olumlu bir gelişme olarak nitelendirildi. Eylül 2026'ya kadarki verileri içeren bu raporun, El Nino hadisesinin en güncel ve son etkilerini henüz tam olarak yansıtmadığına dikkat çekildi.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, raporda yer alan değerlendirmesinde, iklim aşırılıklarının yaşandığı yeni bir döneme girildiğinin altını çizdi. Guterres, 'Çok şiddetli bir El Nino, insan kaynaklı iklim değişikliği nedeniyle zaten aşırı ısınmış olan gezegenimizle çarpışıyor. İklim rekorları art arda kırılageliyor ve insani maliyetler katlanarak artıyor. Üstelik bu krizden en az sorumlu olan kesimler, bedeli ilk ve en ağır şekilde ödeyenler konumunda. Liderler, bu konuyu ciddiye alarak emisyonları hızla düşürmeli, fosil yakıtlardan adil geçişi teşvik etmeli ve savunmasız ülkelere gereken finansman ile korumayı sağlamalıdır' uyarısında bulundu.
WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo ise El Nino ve 2026'daki iklim koşullarının, 'Beklenen sınırların çok ötesinde' şeklindeki değerlendirmeye yeni bir anlam kattığını belirtti. Saulo, 'El Nino, gezegene ek sıcaklık katmıyor; bunun yerine, halihazırda ölçülmüş en yüksek seviyelere ulaşmış okyanuslardaki ısıyı serbest bırakıyor' diyerek, açığa çıkma potansiyeli taşıyan çok daha fazla ısı birikimine işaret etti.
Saulo, sıcak hava dalgaları, tropikal fırtınalar ve şiddetli yağışların, tarihsel projeksiyonların öngördüğü hızdan çok daha hızlı bir yoğunluk kazandığını vurguladı. 'Bu yıl yüz milyonlarca insan dayanılmaz düzeyde aşırı sıcağa maruz kaldı' ifadesini kullanan Saulo, Nepal'de meydana gelen felaket boyutundaki buz ve kaya çöküşleri ile ani sellerin, ısınan yüksek dağlık bölgelerdeki kırılgan toplulukların karşılaştığı çok boyutlu riskleri açıkça ortaya koyduğunu sözlerine ekledi.
