Sırbistan'da 250 milletvekilinin belirleneceği erken genel seçimde seçmenler oy kullanmaya başladı.
Seçmenler, Sırbistan Ulusal Meclisi'ndeki 250 koltuğun yeni sahiplerini belirlemek için oy vermeye başladı. Milletvekilleri, tek seçim bölgesi çerçevesinde nispi temsil esasına dayalı kapalı liste yöntemiyle seçilecek. Ülke genelinde yüzde 3 olan seçim barajı, ulusal azınlık listeleri için geçerli olmayacak. Parlamentoda salt çoğunluğa ulaşabilmek için en az 126 sandalye gerekiyor.
Devlet Seçim Komisyonu (RIK) verilerine göre bu seçimde oy verme hakkına sahip olan seçmen sayısı 6 milyon 450 bin 523 kişi olarak açıklandı. Yerel saatle 07.00'de başlayan ve 20.00'de sona erecek oy verme işlemi, hem yurt içinde hem de yurt dışında toplamda 8 bin 392 sandıkta gerçekleştiriliyor.
Yurt dışında oy kullanmak isteyen 102 bin 147 seçmen kayıt yaptırdı. Sırbistan sınırları dışında en yoğun sandık dağılımı, 28 sandıkla Bosna Hersek'te sağlandı. RIK'in kararı doğrultusunda yurt dışındaki sandıklar da Orta Avrupa saatiyle 07.00-20.00 aralığında açık tutuluyor. Bu durum, Amerika ve Okyanusya kıtasındaki bazı seçmenlerin yerel saatle gece saatlerinde oy kullanmasına neden oluyor.
Oy pusulasında toplam 18 farklı liste yer alıyor; bu listelerin dokuzu ulusal azınlık statüsüyle seçimlere katılıyor. Pusulanın ilk sırasında, 2012'den beri iktidarda olan Sırp İlerleme Partisi'nin (SNS) liderliğindeki 'Aleksandar Vucic-Birleşmiş Sırbistan' listesi bulunuyor. İkinci sırada Sırbistan Sosyalist Partisi'nin (SPS) önderliğindeki 'Ivica Dacic-İstikrar Faktörü' yer alırken, üçüncü sırada öğrenci kitlesinin desteğini alan ve başında Ilija Srdanovic'in bulunduğu 'Öğrenci Listesi-Öğrenciler Kazanıyor' listesi yer alıyor.
Seçime ayrıca 'Avrupa Sırbistanı: Marinika Tepic, Zdravko Ponos', 'Otantik Sağ-Dr. Milos Jovanovic-Yeni DSS-Monarşistler', 'Bogoljub Karic-Sırbistan'ın Gücü Hareketi' ve 'Vladimir Gajic-Sırbistan İçin Alternatif' listeleri de katılıyor. Azınlık listeleri arasında ise 'Rasim Ljajic-İnsani SDP/CDP', Usame Zukorlic liderliğindeki Adalet ve Uzlaşma Partisi'nin 'Birleşme Hareketi', Sancak Demokratik Eylem Partisi'nin 'Sancak'ın Bekçileri' listesi ile Voyvodina Macarlar Birliği ve Arnavut Koalisyonu da bulunuyor.
Kamuoyu yoklamaları, seçim yarışının Vucic'in başbakan adayı olduğu 'Birleşmiş Sırbistan' listesi ile Öğrenci Listesi arasında cereyan edeceğine işaret ediyor. Son anketlerde bu iki ana akım listeye verilen destek oranlarının neredeyse denk olduğu görülüyor. Vucic, kampanyası sırasında seçim sonucunu şeffaf biçimde kabul edeceğini ve rakipleri kazanırsa onları tebrik edeceğini açıklamıştı.
Bu seçim, Novi Sad'daki tren istasyonunda 1 Kasım 2024'te yaşanan ve 16 can kaybına yol açan beton sundurma çökmesi olayının tetiklediği, yaklaşık iki yıldır devam eden öğrenci protestolarının gölgesinde gerçekleşiyor. Sorumluların yargılanması, şeffaflık talepleri ve erken seçim çağrılarıyla şekillenen bu geniş çaplı hareketin ardından düzenlenen ilk ulusal seçim niteliği taşıyor.
Cumhurbaşkanlığı görevinden istifa eden Aleksandar Vucic, eylül ayında parlamentonun feshi kararını imzalayarak erken seçim sürecini resmen başlatmıştı. Seçim süreci, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Ofisi (ODIHR) başta olmak üzere çeşitli uluslararası kuruluş ve ülkelerden gelen gözlemciler tarafından yakından takip ediliyor. Sırbistan'da bir önceki parlamento seçimi Aralık 2023'te yapılmıştı.
