İklim Değişikliği Başkanı Prof. Dr. Halil Hasar, 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya'da gerçekleştirilecek COP31 zirvesinde, 11 Kasım Sıfır Atık Günü'nde iki kritik uluslararası girişimin tanıtılacağını açıkladı. Hasar, Döngüsellik Bilgi Paylaşım Ağı ve Atıktan Kaynaklanan Metan Emisyonlarına İlişkin Küresel Üst Düzey Diyalog Girişimi'nin liderler seviyesinde duyurulacağını ve bu adımların küresel atık yönetimi ile iklim diplomasisinde yeni bir dönem başlatacağını vurguladı.
Antalya'da 9-20 Kasım tarihleri arasında düzenlenecek olan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), dünyadaki en kapsamlı iklim buluşması özelliği taşıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İklim Değişikliği Başkanı Prof. Dr. Halil Hasar, zirve öncesinde yaptığı değerlendirmede, konferansın temel amacının ülkeler arası işbirliğini derinleştirmek, belirlenen hedefleri fiiliyata geçirmek ve Sıfır Atık hareketinin küresel bir standart haline gelmesini sağlamak olduğunu belirtti.
Hasar, Sıfır Atık hareketinin 2017'de Emine Erdoğan'ın himayesinde başlatıldığını hatırlatarak, bu süreçte 90 milyon ton atığın geri kazanıldığını ve ülke ekonomisine 365 milyar lira katkı sağlandığını aktardı. Geri kazanım oranının yüzde 13'ten yüzde 37,53'e yükseldiğine dikkat çeken Hasar, 2035 yılı için belirlenen hedefin bu oranın yüzde 60'a çıkarılması olduğunu ifade etti.
COP31 kapsamında 11 Kasım Sıfır Atık Günü'nde önemli etkinlikler planlandığını açıklayan Hasar, aynı gün iki stratejik girişimin resmen duyurulacağını bildirdi. Liderler düzeyinde tanıtılacak girişimler arasında, döngüsel ekonomi alanında uluslararası bilgi ve deneyim paylaşımını artırmayı amaçlayan 'Döngüsellik Bilgi Paylaşım Ağı' ile atık kaynaklı metan emisyonlarını azaltmaya yönelik küresel işbirliğini geliştirmeyi hedefleyen 'Atıktan Kaynaklanan Metan Emisyonlarına İlişkin Küresel Üst Düzey Diyalog Girişimi' yer alıyor. Bu girişimlerle 2035 yılına kadar dünya genelinde belediye atığı artışının yarıya indirilmesi hedefleniyor.
Hasar, Sıfır Atık'ın COP31 Eylem Gündemi'nin ayrı bir teması olarak konumlandırıldığını ve metan, döngüsel ekonomi ile sürdürülebilir üretim-tüketim başlıklarının tek çatı altında toplandığını söyledi. Atık sahalarından kaynaklanan metan salımının iklim krizi açısından kritik olduğunu vurgulayan Hasar, atık kaynaklı metanın kısa vadede karbondioksitten 80 kat daha etkili bir sera gazı olduğunu ve atık yönetiminin iklim mücadelesinde en hızlı sonuç veren alanlardan biri haline geldiğini belirtti.
Konferans alanının da sıfır atık belgesine sahip olduğunu ve uygulanan modelin burada canlandığını ifade eden Hasar, 'Atık bir maliyet değil, doğru yönetildiğinde hem iklim hem de ekonomi için bir kaynaktır' mesajını verdi. Müzakere sürecinde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerden iki bakanın görevlendirildiğini belirten Hasar, hedeflerinin azaltım ile uyum, iddia ile finansman arasında denge kuran, Kuzey-Güney diyalogunu güçlendiren bir toplantı gerçekleştirmek olduğunu aktardı.
Türkiye'nin iklim diplomasisindeki konumunun coğrafi ve jeopolitik ağırlığından beslendiğini dile getiren Hasar, ülkenin NATO, G20, İslam İşbirliği Teşkilatı, Türk Devletleri Teşkilatı üyeliği ve AB ile gümrük birliği gibi avantajlarının bu rolü desteklediğini söyledi. Belém'de Avustralya ile varılan uzlaşmayla ev sahipliğinin Türkiye'de, müzakere başkanlığının Avustralya'da olduğu ortak bir başkanlık modeli oluşturduklarını hatırlatan Hasar, 'Antalya'dan dünyaya taşınacak olan bir metin değil, bir çalışma biçimidir. Söz verenin, verdiği sözün nasıl tutulacağını da gösterdiği bir COP' hedefliyoruz' dedi.
COP31'in 'Uygulama COP'u olarak tanımlandığını belirten Hasar, ülkelerin iklim taahhütlerini somut projelere dönüştürmek için 'İklim Uygulama Köprüsü' (BRIDGE) platformunu devreye soktuklarını açıkladı. Bu platformun, Ulusal Katkı Beyanları'ndaki öncelikli projeleri teknik ve finansal ortaklarla buluşturarak finansman ile proje arasındaki boşluğu kapatmayı amaçladığını vurguladı. Hasar, 'Dünya artık hedef koymakta değil, hedefi hayata geçirmekte zorlanıyor. Antalya'nın mirası, verilmiş sözleri yatırıma ve sahada sonuca dönüştüren bir mekanizma seti olacak' ifadelerini kullandı.
Küçük ada devletlerinin sesini duyurmak amacıyla Pre-COP toplantılarını Fiji ve Tuvalu'da düzenlediklerini hatırlatan Hasar, bir yıl boyunca tüm müzakere gruplarıyla istişare içinde olduklarını belirtti. COP31'de müzakerelerin yanı sıra iklim finansmanı ve eylem gündeminde de somut adımlar atılmasını hedeflediklerini söyleyen Hasar, adil geçiş mekanizması, küresel uyum hedefi göstergeleri, azaltım çalışma programı ve ikinci küresel durum değerlendirmesi gibi teknik konuların ilk haftada tamamlanıp ikinci haftada siyasi uzlaşıya dönüştürülmesini planladıklarını aktardı.
Zirveden beklenen dört temel sonuç olduğunu açıklayan Hasar, bunları şu şekilde sıraladı: Bilimsel aciliyeti mevcut taahhütlerle birleştiren uygulama odaklı bir Başkanlık Örtü Kararı; adil geçiş ve uyum hedefleri konusunda müzakere masasında elde edilecek teknik sonuçlar; Bakü'de belirlenen yeni kolektif finansman hedefinin uygulanması ve iklim fonlarına kaynak sağlanmasıyla finansmanda güven ortamının oluşması; ve elektrifikasyon, yeşil sanayileşme, dirençli şehirler, sıfır atık ile erken uyarı sistemleri başlıklarında yeni ülke taahhütleri ve ortaklıklarını içeren eylem gündemi.
