Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, vatandaşın yaşam kalitesini artıracak 50 akıllı şehir uygulamasını kapsayan beş yıllık eylem planının Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiğini açıkladı.
Bakanlıktan gelen bilgilere göre, 'Türkiye Yüzyılı' vizyonunun bir parçası olarak geliştirilen '2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı', kentlerin geleceğini şekillendirecek kapsamlı bir beş yıllık planı ortaya koydu. Yayınlanan eylem planı; uygulama, izleme ve ölçüm süreçlerine odaklanan dört stratejik amaç, sekiz hedef, 32 eylem ve 297 ayrı uygulama adımını barındırıyor.
Önceki yıllarda elde edilen deneyimler ve kurumsal güçlendirme üzerine inşa edilen bu yeni çerçeve; yapay zeka, büyük veri, nesnelerin interneti ve dijital ikiz gibi ileri teknolojilere ağırlık veriyor. Plan, kentsel dönüşüm, iklim değişikliği ve afet yönetimi alanlarında erken uyarı ve kriz müdahale mekanizmalarının devreye alınmasını öngörüyor.
Belirlenen takvime göre 2026'nın sonunda tüm 81 ilde akıllı şehir stratejileri hazır olacak ve belediyelerde özel birimler kurulacak. Mekansal planlamada semantik modelin zorunlu hale gelmesiyle birlikte, 2027'de büyükşehirlerin ardından 187 ilçe belediyesi de bu sürece dâhil edilecek ve Coğrafi Bilgi Sistemleri tabanlı gelişim planları oluşturulacak.
2028 yılına gelindiğinde sahadan en az 50 akıllı şehir uygulaması devreye alınacak ve kurulan teknoloji kümelenmeleriyle yerli çözümlerin ihracatı hedeflenecek. 2029'da ise tüm illerde hizmetlerin tek merkezden izlenebileceği Dijital Şehir Yönetim Merkezleri açılacak; bu süreç Bakanlık bünyesindeki Ulusal Akıllı Şehir Merkezi tarafından koordine edilecek.
Stratejinin nihai hedefi olan 2030 yılında akıllı şehir teknolojilerinde en az yüzde 80 yerli üretim oranı aranacak. Sektörde faaliyet gösteren 500 girişimci şirkete destek sağlanacak ve sürecin hukuki dayanağı olan Akıllı Şehir Kanunu yürürlüğe girecek. Ayrıca, kaynak israfını önlemek ve şehirlerin 'teknoloji çöplüğü'ne dönüşmesini engellemek amacıyla veri yönetişimi ilkeleri benimsenecek; sadece doğrudan fayda sağlayan çözümler tercih edilecek. Bu doğrultuda Bakanlık, yerel yönetimlere rehberlik etmek için fizibilite raporları ve kapsamlı eğitim dokümanları hazırladı.
Planın diğer önemli ayağı olan kentsel dönüşüm ve afet yönetimi kapsamında, TOKİ projeleri 'Akıllı Bölgeler' anlayışıyla entegre edilecek. Yeşil enerji kullanan, su ve enerji kayıplarını sensörlerle izleyen çevre dostu tasarımlar yaygınlaştırılacak. Gerçek zamanlı trafik yönetimi, akıllı atık toplama ve enerji tasarruflu aydınlatma sistemleriyle yaşam kalitesi artırılırken, vatandaşlar mobil uygulamalar aracılığıyla şehir yönetiminde aktif rol alabilecek. Hizmetler, dezavantajlı grupları da kapsayacak şekilde adil dağıtılacak ve Türkiye bu birikimini Türk Devletleri Teşkilatı başta olmak üzere komşu ülkelere de ihraç ederek uluslararası iş birliğini güçlendirecek.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, eylem planının detaylarını sosyal medya hesabından infografik eşliğinde kamuoyuyla paylaştı. Kurum, paylaşımında; belediyecilikten trafik sistemlerine ve atık yönetimine kadar geniş bir yelpazede vatandaşın hayatını kolaylaştıracak 50 akıllı şehir uygulamasının hayata geçirileceğini belirterek, söz konusu düzenlemelerin Resmi Gazete'de yayımlandığını ve hayırlı olmasını diledi.
