İstanbul'da deprem riskine karşı başlatılan 'Yarısı Bizden' kampanyasıyla 22 Eylül tarihinden bu yana 5 bin 482 yeni bağımsız bölümün dönüşümü tamamlandı ve toplam sayı 123 bin 396'ya çıktı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı verilerine göre, İstanbul'daki riskli yapıların yenilenmesine yönelik kentsel dönüşüm faaliyetleri kesintisiz olarak sürüyor. Kentin deprem güvenliğini sağlamak amacıyla yürütülen bu çalışmalar, yapı stokunun modernizasyonunu hedefliyor.
Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'nın 2012'den itibaren yürüttüğü süreçte İstanbul genelinde 1 milyon 298 bin bağımsız bölüm proje kapsamına alındı. Bu toplamın 1 milyon 7 bininin dönüşümü bitirilirken, 291 bin bağımsız bölümde ise inşaat ve yenileme çalışmaları devam ediyor.
Şehrin 39 ilçesindeki riskli binaların yenilenmesi, vatandaşların güvenli ve depreme dayanıklı konutlara kavuşmasını amaçlıyor. Süreç, riskli yapı tespitiyle başlıyor; ardından hak sahipleriyle uzlaşma sağlanarak yıkım, proje onayı, ruhsat ve yeni inşaat aşamaları takip ediliyor.
Vatandaşların finansal yükünü azaltmak ve dönüşümü hızlandırmak amacıyla devreye alınan 'Yarısı Bizden Kampanyası' ile şimdiye kadar 544 bin 564 bağımsız bölümde süreç başlatıldı. 22 Eylül'de 117 bin 914 olan tamamlanan konut sayısı, son gelişmelerle 5 bin 482 artarak 123 bin 396'ya yükseldi.
22 Şubat 2024'te uygulamaya giren kampanyanın süresi, Resmi Gazete'de yayımlanan düzenleme ile uzatılarak son geçerlilik tarihi 31 Aralık 2027 olarak güncellendi. Bu adım, riskli yapılarını yenilemek isteyenlere desteklerden yararlanmak için ek zaman imkânı sunmuş oldu.
Kampanya dahilinde bina bazlı dönüşümlerde her konut için 875 bin lira hibe, 875 bin lira kredi ve 125 bin lira taşınma yardımı olmak üzere toplam 1 milyon 875 bin lira finansal destek sağlanıyor. Ticari iş yerleri için ise 437 bin 500 lira hibe, aynı tutarda kredi ve 125 bin lira taşınma yardımı ile toplam 1 milyon lira destek veriliyor.
Kredi geri ödemeleri, yapı ruhsatının alınmasından iki yıl sonra başlıyor ve 10 yıla varan vadelerle taksitlendiriliyor. İlk yıl faizsiz olan borç, sonraki dönemde TÜFE oranının yarısı kadar güncelleniyor. Destek ödemeleri, inşaatın ilerleme durumuna göre dört aşamada yüklenici firmalara aktarılıyor: İş başlangıcında yüzde 30, taşıyıcı sistem bitiminde yüzde 30, sıva aşamasında yüzde 30 ve kullanım izni alındığında kalan yüzde 10.
Taşınma yardımı ise bağımsız bölümde kiracı varsa ona, yoksa mülk sahibine tek seferde ödeniyor. Kampanyadan faydalanmak isteyenlerin, yetkili kuruluşlar aracılığıyla binalarının risk durumunu tespit ettirmesi gerekiyor. Risk tespiti ve uzlaşma sonrası proje, ruhsat ve kat irtifakı işlemleri tamamlandığında vatandaşlar ilçe belediyelerine başvurarak destek alabiliyor.
Bakanlıkça belirlenen günlerde hibe taahhütnamesi ve kredi anlaşması imzalanıyor. Bina bazlı işlemlerde vatandaşlar yüklenici firmalarla çalışırken, site ölçeğindeki büyük projelerde TOKİ ve Emlak Konut GYO inşaatı üstleniyor. Alan bazlı dönüşümlerde hak sahiplerine 875 bin lira hibe ve 125 bin lira taşınma desteği veriliyor; hibe inşaat maliyetinden düşüldükten sonra kalan tutar uzun vadeli olarak ödeniyor.
