Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suriye'nin kuzeydoğusundaki entegrasyon sürecini desteklediklerini belirterek, bu sürecin 'tek devlet tek ordu' ilkesi temelinde ülkenin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü güçlendirecek biçimde tamamlanması gerektiğini vurguladı.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Suriye Savunma Bakanı Tümgeneral Murhef Ebu Kasra'nın katılımıyla Dışişleri Bakanlığı'nda gerçekleştirilen görüşmelerin ardından ortak basın toplantısı düzenledi. Fidan, Şeybani ile sık sık bir araya geldiklerini ve her geçen gün ikili işbirliğinin derinleştiğini gözlemlediklerini ifade etti. Son dönemdeki yoğun temaslarda birçok projenin hayata geçirildiğini aktaran Fidan, Şam Kalp Hastanesinin gelişmiş altyapısıyla hizmete girdiğini, Şam Uluslararası Recep Tayyip Erdoğan Türk Okulu'nun eğitim öğretime başladığını ve Türkiye-Suriye Üniversitesinin Şam'da kurulması konusunda anlaşma sağlandığını hatırlattı. Ayrıca Şam ve Halep havalimanlarına kurulan seyrüsefer güvenlik sistemlerinin Suriye'nin havacılık kapasitesini artırmaya katkıda bulunduğunu belirten Fidan, önlerinde hâlâ çok fazla yapılacak işin bulunduğunu kaydetti.
Bölgedeki gelişmelerin ülkeler arası kalıcı ve kapsamlı işbirliğini zorunlu kıldığını vurgulayan Fidan, Mekke Savunma İttifakı'nın bu vizyon doğrultusunda kurulduğunu ve ittifaka gösterilen ilginin barış odaklı çalışmaların bölgedeki etkili yankısını gösterdiğini dile getirdi. Türkiye'nin bölgesel sahiplenme yaklaşımının diğer ülkelerce benimsenmesinin kıymetli olduğunu belirten Fidan, ittifakın kurumsallaşmasıyla birlikte barış ve uluslararası hukuk ilkelerine bağlı ülkelerin de aralarına katılmasından memnuniyet duyacaklarını söyledi. İsrail'in Suriye ve bölgeye yönelik istikrarsızlaştırıcı eylemlerinin sürdüğünü hatırlatan Fidan, bu politikaların güvenlik mimarisine tehdit oluşturduğunu ve İsrail'in komşularına zarar vererek kendi güvenliğini sağlayamayacağını kavraması gerektiğini vurguladı. Suriye'nin güneyindeki saldırıların durdurulması ve 1974 tarihli Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması çerçevesinde güvenlik düzenlemesi yapılmasının şart olduğunu ifade etti.
Suriye'nin geleceğine güvenle baktıklarını ve ülkenin bölgede istikrar, kalkınma ve terörle mücadele açısından kritik bir rol üstlendiğini belirten Fidan, savunma ve güvenlik alanındaki işbirliği planlarını mevkidaşıyla tekrar değerlendirdiklerini aktardı. Suriye'nin toprak bütünlüğüne yönelik hassasiyetlerinin yüksek olduğunu vurgulayan Fidan, içeriden ve dışarıdan gelecek bölünme veya terör tehditlerinin gündemi meşgul etmemesi gerektiğini, Türkiye ile Suriye savunma kurumları arasındaki kapsamlı işbirliğinin bu konuda büyük katkı sağladığını belirtti. Suriye ordusunun yeniden yapılandırılması ve güvenlik kapasitesinin güçlendirilmesi için yoğun çaba sarf ettiklerini açıklayan Fidan, DEAŞ başta olmak üzere terör örgütlerinin yaratacağı asayiş sorunlarının ticaret ve bağlantısızlık açısından ciddi riskler taşıdığını söyledi. Devrik rejimden kalan savaş kalıntılarının temizlenmesine yönelik kabiliyetlerin geliştirilmesinin önemine de değinen Fidan, iki ülkenin ilgili kurumlarının bu konuda hassasiyetle çalıştığını kaydetti.
Bakan Fidan, Suriye'nin refah ve huzur içinde yaşamasını, komşularıyla barış içinde ilişkiler kurmasını istediklerini ve bu yöndeki desteklerini sürdüreceklerini belirtti. İsrail'in istikrarsızlaştırıcı eylemlerinin Suriye ile sınırlı kalmadığını, kış aylarında Gazzelileri ağır insani koşullara maruz bıraktığını ve insani yardım girişini engellemek suretiyle uluslararası hukuk ile insanlık vicdanını ihlal ettiğini eleştirdi. Türkiye'nin Gazze'ye en fazla ayni yardımda bulunan ülkelerden biri olduğunu hatırlatan Fidan, ihtiyaç duyulan yardımların ulaştırılması için tüm imkânlarını seferber ettiklerini ve bu ihlallerin engellenmesinin uluslararası toplumun ortak sorumluluğu olduğunu vurguladı.
Suriye'nin kuzeydoğusundaki entegrasyon sürecine ilişkin tutumlarının net olduğunu ve süreci desteklediklerini açıklayan Fidan, bölgede terörün son bulması ve kimlik inkarının ortadan kalkmasının önemine dikkat çekti. Entegrasyonun, siyasi istikrarın teminatı olan 'tek devlet tek ordu' anlayışıyla Suriye'nin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü tahkim edecek şekilde tamamlanması gerektiğini yineleyen Fidan, Suriye halkının tüm kesimlerinin haklarının güvence altına alınması ve toplumsal uzlaşının güçlendirilmesinin öncelikleri arasında bulunduğunu belirtti. Suriye hükümetiyle yakın işbirliğini sürdürdüklerini ve güçlü ortaklığı yeni alanlarla zenginleştirmeye kararlılıkla devam ettiklerini ekledi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın öncülük ettiği dış politikanın ana hedefinin kalıcı barış ve istikrar olduğunu belirten Fidan, Türkiye'nin stratejik konumuna uygun olarak en üst hedefinin barış olduğunu vurguladı. AK Parti yönetimindeki dış politikanın istikrar ve güven inşa etmeye odaklandığını, Türkiye'nin büyümesiyle bölgesel istikrarlaştırıcı rolünün güçlendiğini ifade etti. Orta Doğu'ya yönelik vizyonlarında diğer paydaşların yer almasının memnuniyet verici olduğunu söyleyen Fidan, Mekke Savunma İttifakı'nın Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye'nin farklı etnik ve coğrafi kökenlerden gelen büyük ülkeler olarak kendi stratejik havzasının sorunlarını sahiplenme iradesinin bir yansıması olduğunu dile getirdi. Güvenlik olmadan istikrarın mümkün olmadığını, dışarıdan hegemonik güçlerin güvenlik sorunlarını çözme yönteminin artık geçerli olmadığını, bunun yerine bölgesel kapasitenin geliştirilmesi gerektiğini savundu.
Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan'dan oluşan R4 mekanizmasının siyasal, sosyal ve ekonomik konularda gayriresmi bir platform olduğunu belirten Fidan, Mısır'ın kapasitesi ve sorumluluk bilinciyle bu işbirliğindeki kritik rolüne değindi. Gazze'deki dramın sona erdirilmesi, İsrail'in yayılmacılığına karşı duruş ve bölgesel sorunların masaya yatırılmasının önemini vurgulayan Fidan, gündemin ana maddelerinden birinin Hürmüz Boğazı'nın açılması ve İran-ABD görüşmelerinin olumlu sonuçlanması olduğunu kaydetti. İran'ın baskı altında kalmadan çözüm iradesi göstermesi gerektiğini belirten Fidan, bölgede seyrüsefer emniyetinin sağlandığı ekonomik ve siyasi normalliğe dönülmesinin şart olduğunu, R4'ün bu konuda kalıcı düzeni hedefleyen öneriler sunduğunu aktardı.
Avrupa'daki stratejik değişimlere de değinen Fidan, Rusya-Ukrayna savaşının beşinci yılına girmesinin ve yayılma riskinin Avrupa için büyük bir sorun teşkil ettiğini, ABD'nin NATO ve Avrupa güvenliği rolünü yeniden tanımlamasıyla otomatik pilot dönemini sona erdiğini ifade etti. Avrupalıların yeni güvenlik arayışında olduğunu ve Türkiye'nin bu tartışmalara katıldığını belirten Fidan, E4 (Almanya, İngiltere, Fransa, İtalya) ve R4 gruplarının İstanbul'da bir araya gelerek iki stratejik havzanın küresel ve bölgesel konularda benzer bakış açılarına sahip olduğunu gözlemlediklerini söyledi. Bu ortak algının sorumluluk doğurduğunu, büyük ülkelerin ortak tavır alması ve iş bölümü yapmasının sorunların yönetimi için gerekli olduğunu vurguladı. Mekke Savunma İttifakı'nın kurumsallaşması için bu ay bir toplantı yapılacağını ve R4+E4 toplantısının aralıkta Almanya'da gerçekleştirileceğini açıklayan Fidan, bölgesel sorunları bölgesel sahiplenme anlayışıyla çözme stratejilerini sürdüreceklerini bildirdi.

















