Orta Doğu'da diplomatik temasların canlanması ve Çin'den gelen güçlü ekonomik veriler, küresel piyasalarda haftanın ilk gününde risk alma iştahını canlandırarak olumlu bir seyir oluşturdu.
Geçtiğimiz hafta ABD'deki enflasyon artışı, Orta Doğu'daki jeopolitik gerginlikler ve yapay zeka yatırımlarının sürdürülebilirliği konusundaki kaygılar nedeniyle zayıflayan risk iştahı, yeni haftanın başlangıcında kısmi bir iyileşme gösterdi. Özellikle yapay zeka odaklı şirket hisselerindeki sert düşüşlerin ardından piyasalarda bir denge arayışı dikkat çekti.
ABD tarafında, bu hafta açıklanacak büyük şirket bilançolarına dair iyimser öngörüler ve tahvil faizlerindeki gerileme yatırımcılara moral verdi. Bu gelişmelerle birlikte ABD endeks vadeli işlemleri haftaya pozitif bir başlangıç yaptı. Uzmanlar, ABD'de bu hafta piyasaları derinden etkileyecek kritik bir veri akışı bulunmadığını, ancak önümüzdeki haftada Fed başta olmak üzere küresel merkez bankalarının kararlarının yakından izleneceğini vurguladı.
Para piyasalarındaki değerlendirmelere göre, Fed'in gelecek haftaki toplantıda faizi sabit bırakacağı beklentisi güçlü kalırken, aralık ayı için 25 baz puanlık bir indirim neredeyse kesin görülmektedir. Yatırımcıların odağında bu hafta ABD'deki önemli şirket kârları ile küresel çapta açıklanacak Ekim ayı PMI verileri ve çarşamba günü Meta ile Tesla'nın bilançoları yer alıyor.
Jeopolitik cephede, Orta Doğu'da yeni bir uzlaşma zemininin aranması iyimserliği artırdı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, olası bir saldırıya hazırlıklı olduklarını belirtirken diplomasiye de açık olduklarını ifade etti. Erakçi, New York'ta sunulan 7 aşamalı planın masada olduğunu ve ABD'nin bu plana ilişkin görüşlerini incelediklerini açıkladı. Bu diplomatik rüzgarların etkisiyle petrol fiyatlarında düşüş yaşanırken, Aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,9 gerileyerek 107,8 dolara indi.
ABD Başkanı Donald Trump, Rusya-Ukrayna barış sürecinde önemli mesafe kat edildiğini öne sürerken, Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy'i savaşın uzamasından sorumlu tutarak eleştirdi. Bu gelişmelerin de katkısıyla, güvenli liman talebinin azalmasıyla geçen hafta yüzde 5,09'a kadar gerileyen ABD 10 yıllık tahvil faizi, yeni haftada düşüşünü sürdürerek yüzde 5,07 seviyesine geldi. Jeopolitik yumuşama ve Fed'e yönelik beklentilerle dolar endeksi de yüzde 0,1 azalarak 101,7 puan seviyesine geriledi.
Dolardaki zayıflama ve tahvil faizlerindeki düşüş, altın fiyatlarını yukarı taşıdı. Altının ons fiyatı yüzde 0,4'lük bir artışla 4 bin 183 dolardan işlem görüyor. Cuma günü New York borsasında S&P 500 yüzde 1,09, Nasdaq yüzde 2,15 ve Dow Jones yüzde 0,34 oranında değer kaybederken, vadeli kontratlar haftayı alıcılı karşıladı.
Avrupa'da cuma günü pozitif bir seyir izlenirken, hafta sonu Fransa'da yaşanan protesto ve yağma olayları piyasaları tedirgin etti. Lüks mağazaların hedef alınması ve çiftçilerin eylemlere katılması, perakende sektörü, lüks tüketim markaları, tarımsal üretim ve kamu maliyesi açısından risk oluşturdu. Analistler, bu durumun gıda enflasyonunu hızlandırabileceği ve ekonomik aktiviteye zarar verebileceği uyarısında bulundu. Bölgede bu hafta PMI verileri ile ECB Başkanı Christine Lagarde'ın Almanya'daki açıklamaları izlenecek. Cuma günü İngiltere FTSE 100 yüzde 0,38, İtalya FTSE MIB 30 yüzde 0,93, Fransa CAC 40 yüzde 0,28 ve Almanya DAX 40 yüzde 0,95 yükselirken, Avrupa vadeli kontratları haftaya negatif başladı.
Asya'da Japonya hariç pozitif bir tablo hakim. Çin'de açıklanan veriler, ekonominin üçüncü çeyrekte beklentilerin üzerinde yüzde 4,5 büyüdüğünü göstererek teşvik baskısını hafifletti. Perakende satışlar ve sanayi üretimi de olumlu seyretti. Japonya'da ise Başbakan Takaichi Sanae'nin yen zayıflaması ve faiz artışları konusundaki açıklamalarıyla Nikkei 225 endeksi yüzde 0,7 geriledi. Güney Kore Kospi yüzde 0,8 ve Çin Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,7 artış kaydetti.
Yurt içinde Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi cuma günü yüzde 2,89 düşüşle 11.721,72 puandan kapandı. VİOP'ta BIST 30 vadeli kontratı akşam seansında yüzde 0,74 geriledi. Dolar/TL kuru cuma günü 49,1280 seviyesindeyken, yeni günde yüzde 0,1 artışla 49,1600'dan işlem görüyor. Bu hafta TCMB'nin faiz kararı beklenirken, AA Finans anketine katılan ekonomistler 100 baz puanlık indirimle faizin yüzde 36'ya düşmesini öngörüyor. Bugün yurt içinde kısa vadeli dış borç verileri takip edilecek. Teknik olarak BIST 100'de 11.600 ve 11.500 puan destek, 11.900 ve 12.000 puan ise direnç seviyeleri olarak izleniyor.
