TBMM komisyonunda onaylanan teklif, yurtdışından hizmet veren konaklama platformlarına Bakanlıktan izin alma ve yerli temsilci bulundurma zorunluluğu getiriyor. Şartları karşılamayan sitelere erişim engeli uygulanacak ve yüksek tutarlarda idari para cezaları kesilecek.
Yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye'deki faaliyetlerini düzenleyen kanun teklifi, TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonunda kabul edildi. Teklif, bu platformların yurt içinde elektronik ticaret yoluyla iş yapabilmeleri için taşımaları gereken koşulları, yükümlülükleri ve ihlaller karşısında uygulanacak yaptırımları detaylandırıyor.
Yeni düzenlemeyle birlikte, yurt dışı yerleşik hizmet ve aracı hizmet sağlayıcılarının, yani yabancı dijital konaklama platformlarının, Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan 'izin belgesi' alması zorunlu hale geliyor. Bu belgeyi alan platformlar için başka bir işletme izni aranmayacak. İzin belgesi ücreti 5 milyon TL olarak belirlendi; bu tutar, her yıl yeniden değerleme oranında artacak ve Cumhurbaşkanı tarafından 2 katına kadar artırılabilir veya yarıya kadar düşürülebilecek. Belge 2 yıl geçerli olacak ve devredilemeyecek.
İzin alabilmek için dijital hizmet vergisi mükellefiyeti, vergi borcunun olmaması, yurt içinde irtibat adresi ve sorumlu bir Türk vatandaşı ya da tüzel kişinin gösterilmesi, UETS adresinin bildirilmesi ve ücretin yatırılması şartları aranacak. Ayrıca platformların, yasal bildirimleri ve başvuruları karşılayabilmek için Türkiye'de yetkili en az bir temsilci belirlemesi gerekecek. Temsilcinin tüzel kişi olması halinde Türk Ticaret Kanunu'na uygun sermaye şirketi biçiminde kurulması ve yöneticilerden en az birinin Türk vatandaşı ve mukim olması, gerçek kişi olması halinde ise Türk vatandaşı ve mukim olması zorunlu olacak.
Platformlar, Bakanlıktan belgeli konaklama tesisleri, turizm amaçlı kiralanan konutlar ve uçak bileti satışlarını doğrudan gerçekleştirebilecek. Ancak seyahat acentesi hizmetleri ve araç kiralama işlemleri, bu alanda yetkili işletmeler aracılığıyla yapılmalı. Doğrudan satış kapsamındaki hizmetlerin, paket tur sayılmaması için konaklama ve ulaşımdan en az ikisinin birlikte sunulmaması gerekiyor. İzin belgesi kapsamındaki uyuşmazlıklarda yalnızca Türk hukuku uygulanacak ve Türk mahkemeleri yetkili olacak.
Yükümlülükler arasında, izin kapsamı dışında faaliyet göstermeme, değişiklikleri 15 gün içinde bildirme, belge numaralarını doğrulayarak kullanma ve haksız bedel almama yer alıyor. Platformlar, hizmet verenleri nesnel ölçütler olmadan sıralamada geriletemeyecek, hizmetlerini kısıtlayamayacak veya alternatif kanallardan satış yapmalarını engelleyemeyecek. Ayrıca, hizmet bedeli üzerinden alınan komisyon oranı, yurt içi satışlarda yüzde 17'yi aşamayacak ve bu hesaplama vergiler hariç tutar üzerinden yapılacak.
Yükümlülüklere uymayan platformlara çeşitli idari para cezaları uygulanacak. Yetkisiz işletmelerle çalışma, bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeme veya belge numarası göstermeme gibi ihlallerde 200 bin liradan başlayan cezalar kesilecek. Tekrarlayan ihlallerde ceza yüzde 50 artırılırken, üçüncü ihlalde izin belgesi iptal edilecek. Haksız bedel alma veya yüzde 17'lik komisyon sınırını aşma durumlarında, haksız alınan bedelin 10 katı kadar ceza uygulanacak. Hizmetin eksik verilmesi halinde ise sözleşme başına 50 bin ile 100 bin lira arasında ceza öngörülüyor.
İzin belgesi almaksızın faaliyet gösteren, belgesi iptal edilen veya süresi dolan platformlara karşı Bakanlık tarafından erişim engeli kararı alınacak. Bu karar, Erişim Sağlayıcıları Birliği'ne gönderilecek ve 24 saat içinde sulh ceza hakimliğine onaya sunulacak; hakim 48 saat içinde kararını açıklamalı, aksi halde karar kendiliğinden kalkacak. Ayrıca, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı payının yatırılmaması veya gerekli yazılımların kullanılmaması gibi durumlar da cezai yaptırımla karşılanacak. Düzenleme, 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek ve mevcut platformların 3 ay içinde izin başvurusu yapması gerekecek.
