Yeni orta vadeli programda öngörülen savunma harcamalarındaki büyük artış, ağırlıklı olarak milli platformların seri üretimine ve tedarikine yönelik kaynakların ayrılmasıyla gerçekleşecek.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın açıkladığı 2027-2029 Orta Vadeli Programı'na göre, savunma bütçesinde yüzde 229'luk bir artış planlanıyor. Bu büyüme, Türk savunma sanayisinin yerli ve milli ürünlerdeki seri üretim ve yüksek adetli tedarik kapasitesine doğrudan yansıyor. Eklenen kaynakların önemli bir kısmı, tamamen Türk mühendisliğiyle geliştirilen platformlar, silah sistemleri, sensörler ve mühimmatların tedariki için kullanılacak.
Program süresince savunma harcamaları, tasarımı tamamlanan ve geliştirme sürecine giren projeler, seri üretime hazır ürünler ile halihazırda üretilen ürünlerin yüksek hacimli satın alımları olmak üzere üç ana eksende şekillenecek. Bu strateji kapsamında, yakında envantere katılması beklenen KIZILELMA ve ANKA III insansız savaş uçakları, HÜRJET jet eğitim uçağı, ÇELİKKUBBE entegre hava savunma sistemi bileşenleri ve çeşitli deniz platformları güvenlik güçlerinin kapasitesini artıracak. Mevcut ürünlerin teslimat ve üretim süreçleri de hızlandırılacak.
Özellikle hava savunma alanında mevcut üretim hatlarının kapasite artırımı kritik önem taşıyor. ASELSAN, ROKETSAN ve TÜBİTAK SAGE iş birliğiyle geliştirilen sistemlerin yüksek adetli üretimi ve ÇELİKKUBBE gibi çok katmanlı mimarilerin operasyonel hale gelmesi, büyük ölçekli siparişlerin önünü açacak. Artan seri üretim kapasitesiyle birlikte, bu hatlardan çıkan ürünler için yeni siparişlerin de verileceği öğrenildi.
Türkiye, Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi'nde üye ülkelerle birlikte 'Vurucu Güç', 'Bütünleşik Hava ve Füze Savunma', 'Uzay ve Gözetleme', 'Kritik Ham Maddeler' ve 'İHA Üstünlüğü' alanlarında anlaşmalar imzaladı. ASELSAN, ROKETSAN, STM ve TÜBİTAK'ın yüklenicileri arasında yer aldığı bu projeler, ittifakın caydırıcılık mimarisinin temelini oluşturacak. Geçmişte ithalata dayalı savunma harcamaları, yerli çözümlerin yaygınlaşmasıyla birlikte dışa bağımlılığı azaltarak stratejik özerklik kazandırdı.
1970'lerde savunma harcamalarında ithalatın payı yüzde 50 civarındayken, bu oran bugün yüzde 10 seviyelerine geriledi. Benzer şekilde 2002'de yüzde 20 olan yerlilik oranı, günümüzde yüzde 80'in üzerine çıktı. Bu dönüşüm, ithalat maliyetlerini düşürürken yerli firmaların teknoloji geliştirme kapasitesini de güçlendirdi. Yerli teknolojilerin envanterdeki kritik sistemlerdeki payının artması, ulusal güvenliği pekiştirdi; savunma ihracatının yükselmesiyle ülkeye döviz girişi sağlanarak ekonomik büyümeye katkı sunuldu.
Yeni dönem programında, savunma kazanımlarının diğer sektörlere yayılması ve kritik alanlarda dış bağımlılığın azaltılması hedefleniyor. Tedarik zincirleri çeşitlendirilecek, yerli üretim ve yenilik kapasitesi artırılacak. Çevik üretim yöntemlerinin yaygınlaştırılmasıyla ürün kullanım alanları genişletilecek, katma değerli ihracat desteklenecek. Ayrıca, savunma sanayisindeki talep oluşturma ve uzun vadeli sipariş modeli, sağlık, raylı sistemler, enerji ve elektronik gibi alanlara da taşınacak. Nitelikli iş gücü ihtiyacını karşılamak amacıyla lisansüstü eğitimler desteklenecek, kamu-üniversite-özel sektör iş birliğiyle mesleki gelişim programları yaygınlaştırılacak.
