Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu, ÖSYM'nin görme engelli adaylara farklı sınav türlerinde aynı ek süreyi vermesini engellilik temelli ayrımcılık olarak nitelendirdi ve kuruma para cezası kesildi.
TİHEK tarafından incelenen şikayette, yüzde 80 görme kaybı bulunan bir vatandaş, ÖSYM sınavlarında kendisine verilen 30 dakikalık ek sürenin ve soru kitapçıklarındaki 14 punto yazı boyutunun yetersiz kaldığını ileri sürdü. Başvuran, YDS, YÖKDİL ve ALES gibi sınavlarda bu koşullar altında tüm soruları cevaplayamadığını, ancak EKPSS'de sınav süresinin yüzde 50'si kadar ek süre tanındığı için soruları zamanında okuyabildiğini belirtti.
Şikayetçi, az gören adaylar için yazı punto büyüklüğünün artırılmasını, her sınav için süre oranının farklılaştırılmasını ve okuyucu-şaretleyici desteği sağlandığında dahi ek süre verilmesini talep etti. ÖSYM'nin yazılı açıklamasında, engelli adaylara özel uygulamalar yapıldığı, EKPSS'deki yüzde 50'lik ek sürenin bilimsel değerlendirmelerle belirlendiği ve diğer sınavlarda daha büyük punto kullanımının teknik zorluklar nedeniyle mümkün olmadığı savunuldu.
TİHEK, farklı niteliklere sahip sınavlarda tek tip ek süre uygulanmasının 'makul düzenleme yükümlülüğüne' aykırı olduğuna hükmederek bu uygulamanın engellilik temelli ayrımcılık yasağını ihlal ettiğine karar verdi. Kurul, ÖSYM Başkanlığına 40 bin lira idari para cezası uygularken, sadece punto büyüklüğüne ilişkin şikayette ihlal bulmadı.
Karar gerekçesinde, ek sürenin aslında engelli bireylerin dezavantajı telafi etmesini sağlayan bir düzenleme olduğu vurgulandı. Sınav türü, soru içeriği ve süresi değişkenlik gösterirken sabit 30 dakikalık uygulamanın sürdürülmesinin ÖSYM için orantısız bir külfet oluşturmayacağı ifade edilerek, her sınavın özelliklerine göre ayrı bir değerlendirme yapılması gerektiği sonucuna varıldı.
