Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, temel ve planlı üretim desteklerindeki artışa ilişkin yaptığı açıklamada, stratejik ürünlerin korunması, aile işletmelerinin güçlendirilmesi ve verimliliğin önceliklendirildiği yeni modelin 'Üreten Türkiye' vizyonuna katkı sağlayacağını belirterek çiftçilere her koşulda destek sağlanacağını vurguladı.
Cumhurbaşkanlığı kararları Resmi Gazete'de neşredilerek yürürlüğe girdi. Bu düzenleme ile bitkisel üretim ve hayvancılık sektörlerinde temel destekler ile planlı üretim teşvikleri önemli ölçüde artırıldı. Tarım ve Orman Bakanlığından yapılan duyuruda; arıcılık, su ürünleri yetiştiriciliği ve hayvancılık dahil geniş bir yelpazede destek tutarlarının yükseltildiği ifade edildi.
Yapılan güncelme kapsamında 2025 üretim yılı için dekar başına 244 lira olan destek katsayısı yüzde 50,4'lük bir artışla 367 liraya çıkarıldı. Ayrıca 2027 yılına yönelik planlamalarda bu değerin 442 liraya ulaşacağı belirtildi. Ürün bazlı analizlerde en dikkat çekici yükselişin mercimek ve nohutta olduğu görülüyor. Planlı üretim kapsamındaki bu baklagiller için destek oranı yüzde 141 artarak dekara 884 liraya ulaştı. Buna göre 2026 sezonunda 734 lira olan toplam destek, 2027'de 1326 liraya yükselecek. Buğday, arpa ve mısır gibi temel tahıl ve mısır ürünlerinde ise 2026 için 806 lira olarak belirlenen destek paketi 954 liraya, 2027 için ise 1149 liraya güncellendi.
Yağlı tohumlu ve diğer tarla bitkilerinde de artışlar kaydedildi. Ayçiçeği, fasulye, soya ve kanola için bu yılki destek toplamı 930 liradan 1101 liraya, 2027 için ise 1326 liraya yükseltildi. Pamukta destek tutarı 1395 liradan 1652 liraya, 2027 hedefi ise 1989 liraya çıkarıldı. Patates, soğan ve aspir gibi ürünlerdeki destek toplamı 620 liradan 734 liraya, 2027 yılı içinse 884 liraya revize edildi. Sertifikalı tohum kullanım teşviklerinde de ciddi hamleler yapıldı; soya ve yer fıstığında yüzde 101, nohut ve yem bezelyesinde yüzde 201, mercimekte ise yüzde 141 oranında artışla farklı seviyelere ulaşıldı.
Hayvancılık sektöründe büyükbaş ve küçükbaş hayvanlara yönelik destekler gözle görülür şekilde artırıldı. Büyükbaşta buzağı desteği 1400 liradan 2 bin liraya, malak desteği ise 2 bin 800 liradan 4 bin liraya yükseltilerek yüzde 43'lük bir artış sağlandı. Küçükbaş hayvancılıkta kuzu ve oğlak desteği 300 liradan 430 liraya, çoban desteği ise 81 bin liradan 116 bin 100 liraya çıkarıldı. Arıcılıkta örgüt üyesi üreticilere kovan başına 250 lira, üyesi olmayanlara ise 200 lira temel destek verilecek. Ayrıca ipek böceği ve tiftik üretimi destekleri de sırasıyla yüzde 36 ve yüzde 38 oranında artırılarak yeni seviyelere taşındı.
Atık desteği kapsamı genişletilerek tutarlar yüzde 100 oranında yükseltildi. Bakanlık programlı aşılar ve bulaşıcı hastalıklar sonucu oluşan yavru kayıplarında buzağı/malak başına 20 bin lira, kuzu/oğlak başına ise 4 bin lira tazminat ödenmesi kararlaştırıldı. Ayrıca etçi ırk sperma ile tohumlanan buzağılara ek bin lira, göçer sevk noktalarında doğan yavrulara 215 lira, ari işletmelerdeki dişi yavrulara 860 lira ilave destek sağlanacak. Çiğ süt, su ürünleri ve hayvan gen kaynakları desteklerinde de yüzde 30 ile 100 arasında değişen oranlarda artışlar yapıldı.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, üç yıllık dönemler halinde ve sezon öncesinde açıklanan bu planlı vizyonun, gıda arz güvenliği ve üretim artışı hedeflerine hizmet ettiğini belirtti. Yumaklı, bölgesel çatışmaların yarattığı maliyet baskısını azaltmak ve stratejik ürünleri korumak amacıyla hayata geçirilen yeni destek modelinin, çiftçilere her koşulda omuz verileceğinin somut bir göstergesi olduğunu vurgulayarak kararı tüm üreticilere hayırlı diledi.
