1970'lerden 2023'e uzanan en uzun uydu veri seti, Grönland ve Antarktika'da 12,5 trilyon ton buzun kaybolduğunu kanıtladı. Bu devasa kayıp, deniz seviyelerinde kritik artışlara neden oluyor.
Küresel çapta bir bilim insanı grubu, 1972-2023 dönemi için Grönland ve 1979-2023 aralığı için Antarktika'yı kapsayan, bugüne kadar derlenmiş en detaylı uydu izleme kaydını tamamladı. Bu çalışma, kutup bölgelerindeki buz değişimlerini beş on yıllık bir perspektifle analiz etme imkanı sunuyor.
IMBIE adlı inisiyatif, 27 farklı uydu misyonu ve 42 ayrı uydu çalışmasından toplanan verileri bir araya getirerek 12,5 trilyon tonluk toplam buz kaybını hesapladı. Analizler, bu devasa kaybın ağırlıklı olarak Grönland'daki buzulların erimesinden kaynaklandığını ortaya koydu.
Uzmanlar, söz konusu erimenin dünya genelinde deniz seviyelerini 3 santimetreden fazla yükselttiğine dikkat çekiyor. Bu yükseliş, kıyı bölgelerinde yaşayan milyonlarca insanı sel baskınları ve kıyı erozyonu gibi ciddi tehditlere karşı kırılgan hale getiriyor.
Veriler, buz kaybının mekanizmasına dair önemli bir ayrıntı sunuyor: Toplam kaybın yüzde 84'ü, buzulların okyanusa doğru hızlanarak akmasından kaynaklanırken, yüzey erimesinin payı yüzde 16'da kalıyor. Bu durum, kutup buzullarının dinamik davranışının iklim üzerindeki etkisinin büyüklüğünü gözler önüne seriyor.
Küresel ısınma ve okyanus sıcaklıklarındaki artışın tetiklediği bu süreç, özellikle 1990'lı yıllardan itibaren ivme kazandı. Grönland'da yıllık buz kaybı 1980'lerde ortalama 66 milyar tonken, 2010'larda bu rakam yaklaşık 291 milyar tona fırladı. Antarktika'da da benzer bir trend görülerek yıllık kayıp 53 milyar tondan 202 milyar tonun üzerine çıktı.
NASA ve Avrupa Uzay Ajansı (ESA) desteğiyle yürütülen ve Scientific Data dergisinde yayımlanan araştırma, uzay tabanlı gözlemlerin iklim bilimi için vazgeçilmez olduğunu vurguluyor. Elde edilen kıta ölçekli veriler, gelecekteki deniz seviyesi projeksiyonlarını daha kesin hale getirmek ve etkili iklim politikaları geliştirmek adına kritik bir temel oluşturuyor.
