Samanyolu Galaksisi'nin derinliklerinde, bilinen hiçbir astronomik olayla örtüşmeyen sıra dışı bir radyo emisyonu tespit edildi. Yıllar boyu parlaklığı ve frekansı dalgalanan bu gizemli cisim, galaksideki diğer geçici gök cisimlerinden tamamen farklı bir davranış örüntüsü sergiliyor.
Dünya'dan yaklaşık 49 bin ışık yılı uzaklıkta, Samanyolu'nun dış Norma-Cygnus spiral kolunun ötesinde konumlanan VT J1906+0849 adlı kaynak, 2017 yılında Very Large Array Sky Survey (VLASS) gözlemleri sırasında ilk kez fark edildi. Bulunduğu bölgedeki en parlak radyo geçici olması nedeniyle hemen dikkatleri üzerine çeken bu nesne, araştırmacılar tarafından yakından incelenmeye alındı.
Arşiv kayıtlarının titizlikle analiz edilmesi sonucunda, nesnenin 1996 yılında tamamen gözden kaybolduğu, 2005 yılından itibaren yeniden parlamaya başladığı ve 2014'te maksimum parlaklığına ulaştığı anlaşıldı. Sonraki dönemde sönümlendiği izlenimi veren cisim, güncel gözlemlerle birlikte yeniden parlaklık kazanarak aktif hale geldi.
Farklı elektromanyetik dalga boylarındaki yayılımının incelenmesi, nesnenin yapısına dair ipuçları sunuyor. VT J1906+0849'da radyo emisyonu belirli bir frekansta zirve yapıp düşüşe geçmekle birlikte, bu tepe noktası zamanla değişiyor. 2019 yılında 1,9 gigahertz seviyesinde olan frekans, 2024'te 0,8 gigahertze inerken, 2026'da 2,2 gigahertze yükseldi.
Genellikle senkrotron ışımalarının genişleyen madde bulutlarından kaynaklandığı ve genişleme sürecinde frekansın düşüşe geçtiği kabul edilir. Ancak bu örnekte belirgin bir genişleme gözlenmemesi, ani frekans değişimleri ve yeniden parlamalar, olayın arkasında çok daha karmaşık fiziksel mekanizmaların işlediğine işaret ediyor.
Bilim insanları bu gizemi aydınlatmak için üç temel hipotez üzerinde çalışıyor. Düzensiz frekans hareketleri nedeniyle pulsar kaynaklı bulut olasılığı zayıflarken, en güçlü aday durumuna bir ikili sistemdeki yoldaşından madde aktaran bir karadelik veya nötron yıldızı çıkıyor. Bu senaryonun en büyük engeli, NASA'nın Swift teleskobuyla bu tür sistemlerde beklenen güçlü X ışınlarının tespit edilememesi.
Araştırmacılar, durumun SS 433 mikrokuasardaki gibi yoğun rüzgarlar ve jetlerin X ışınlarını maskelemesi nedeniyle yaşanıyor olacağını öne sürüyor. Kızılötesi gözlemlerde saniyede 2 bin kilometre hızla hareket eden gaz bulutlarının saptanmesi, bu güçlü akıntı teorisini destekler nitelikte. VT J1906+0849'un doğası henüz kesinleşmese de, bu bulgu, geniş ölçekli radyo taramalarının gizli kozmik cisimleri gün yüzüne çıkarma potansiyelini bir kez kanıtlamış oldu.
