Yaklaşık 600 bin kişiyi kapsayan geniş çaplı analizler, orta yaşta aşırı kilolu bireylerde demans tehlikesinin yüzde 33 oranında arttığını ortaya koyuyor. 40 ve 50'li yaşlardaki vücut kitle indeksi, beyin sağlığı ve bilişsel gerileme açısından kritik bir gösterge niteliği taşıyor.
Toplam 19 uzun soluklu çalışmanın verilerini bir araya getiren analiz, 589 bin 649 kişiyi en fazla 42 yıl boyunca izledi. Bu kapsamlı incelemeler, 35 ile 65 yaş aralığında aşırı kilo sorunu yaşayan bireylerin, normal kilodaki akranlarına kıyasla ileri yaşlarda demans yaşama olasılığının yüzde 33 daha yüksek olduğunu kanıtladı. Konuyla ilgili görüşlerine başvurulan Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Hatice Ömercikoğlu Özden, obezitenin Alzheimer hastalığıyla bağlantısını değerlendirdi.
Nature Reviews Neurology dergisinde Eylül 2026'da yayımlanan detaylı bir derleme, orta yaş dönemindeki aşırı kilonun beyin üzerindeki etkisine odaklanıyor. Söz konusu çalışmalar, aşırı kilonun yalnızca hafıza merkezlerini değil, planlama ve karar verme mekanizmalarını yöneten beyin bölgelerinde de yapısal ve işlevsel bozulmalara yol açabildiğini gösteriyor. Doç. Dr. Özden, nörogörüntüleme bulgularını değerlendirerek, aşırı kilonun özellikle hafıza, planlama ve karar alma süreçlerinden sorumlu bölümlerde belirgin etkileşimler yarattığını ifade ediyor. Uzman, bu durumun beyin yaşlanmasını hızlandıran en önemli risk faktörlerinden biri olduğunu vurguluyor.
2025 yılında yayımlanan bir başka nörogörüntüleme çalışması da bu görüşü destekleyen çarpıcı sonuçlar sunuyor. Araştırmaya göre, aşırı kilolu bireylerde beynin biyolojik yaşı, normal kilolu gruba göre daha ileri seviyede bulunuyor; bu yaş farkının en net olarak 40 ile 60 yaşları arasında hissedildiği belirlendi. Bilim dünyasını meşgul eden temel sorulardan biri, uzun süreli aşırı kilodan kurtulan kişilerin beyin sağlığındaki iyileşme potansiyelidir. Doç. Dr. Özden, bu konuda kesin bir yargıya varmak için henüz erken olduğunu kabul etse de, obezitenin kontrol altına alınmasının gelecekteki bilişsel fonksiyonlar açısından hayati önem taşıdığını belirtiyor. Uzman, kilo probleminin yönetilebilmesinin ileriki dönemlerde daha sağlıklı kognitif sonuçlar elde edilmesini sağlayacağını kaydediyor.
Elde edilen bulgular, özellikle 40 ve 50'li yaşlarındaki insanların dikkatini çekiyor. Günümüzde tartıda görülen değerler, sadece mevcut fiziksel görünümü yansıtmakla kalmıyor; beynin onlarca yıl sonraki yaşlanma dinamiklerini ve bilişsel sağlığını anlamak için de kritik bir uyarı işareti niteliği taşıyor.
