Fizikçiler, proton ve nötron gibi parçacıkların kimliğini belirleyen temel özelliğin kuarklar tarafından değil, onları bir arada tutan gluon yapısı tarafından taşındığını kanıtladı.
Bilim dünyasında 50 yıldır süregelen ve maddenin kararlı yapısını anlamayı amaçlayan temel bir tartışmada önemli bir dönüm noktasına gelindi. Yeni bir araştırma, atomaltı parçacıkların kimliğini ve maddesel varlığını belirleyen temel özelliğin, bugüne kadar kabul gören geleneksel modelden farklı işlediğini ortaya koydu.
Protonlar, şimdiye kadar içlerindeki üç adet değerlik kuarkı ile tanımlanıyordu. Ancak yüksek enerjili parçacık çarpışmalarından elde edilen son bulgular, maddenin temel kimlik numarasının kuarkların kendisinde değil, onları birbirine bağlayan Y biçimli gluon yapısında taşındığını gösteriyor.
Araştırmacılar, atomaltı çarpışma verilerini inceledi ve çarpışma bölgesindeki elektrik yükü ile parçacık sayısı arasındaki hareket farkını takip etti. Elektrik yükü taşıyan kuarkların yoğun ortamda yavaşladığını, buna karşın yüksüz gluon bağlantısının yoluna daha rahat devam ettiğini belirledi.
Bu keşif, atomaltı parçacıkları bir arada tutan güçlü çekirdek kuvvetinin kararlı maddeyi nasıl organize ettiğini anlamak açısından büyük bir önem taşıyor. Uzmanlar, elde edilen verilerin henüz doğrudan bir gözlem olmadığını ancak teoriyi destekleyen en güçlü deneysel kanıt niteliği taşıdığını belirtiyor.
Maddenin temel yapısının anlaşılması, evrenin oluşumu sırasında madde ile antimadde arasında meydana gelen ve bugün yıldızların, gezegenlerin ve canlıların var olmasını sağlayan temel dengesizliğin aydınlatılmasına da katkı sağlayacak. Araştırmacılar, geliştirilmekte olan yeni nesil Elektron-İyon Çarpıştırıcısı ile yapılacak deneylerin bu mekanizmayı tüm ayrıntılarıyla doğrulamayı hedeflediğini ifade ediyor.
