İşgal altındaki Azerbaycan'ın çağrısı üzerine Enver Paşa'nın talimatıyla kurulan ve Nuri Paşa'nın komuta ettiği ordu, 15 Eylül 1918'de Bakü'yü Ermeni ve Bolşevik güçlerinden temizleyerek kurtardı.
Azerbaycan'ın başkenti Bakü'nün işgalden arındırılmasının yıl dönümü olan 15 Eylül, tarihî bir dönüm noktasını işaret etmektedir. Osmanlı Devleti, Bolşevik ve Ermeni birliklerinin baskısı altındaki şehri kurtarmak amacıyla Kahraman Kafkas İslam Ordusu'nu bölgeye sevk etmiştir.
1918 yılının Mart ayında yaşanan ve 'Mart Olayları' olarak anılan katliamda, binlerce masum Müslüman Türk hunharca öldürülmüştür. Bu acı tecrübe, Azerbaycan halkında derin izler bırakmıştır. 28 Mayıs 1918'de bağımsızlığını ilan eden Azerbaycan, henüz dış tehditlere karşı koyabilecek donanıma sahip olmadığı için Osmanlı Devleti'nden destek talep etmiştir.
4 Haziran 1918'de Batum'da imzalanan anlaşmanın hemen ardından Azerbaycan lideri Mehmet Emin Resulzade, Enver Paşa'ya hitaben yardım çağrısında bulundu. Resulzade, ellerinde ordu ve kaynak olmadığını, Bakü'de Bolşevik ve Ermeni unsurların, şehre giren İngilizlerin ve Alman desteğindeki Gürcülerin baskısı altında kaldıklarını dile getirdi. Bu çaresizlik tablosu karşısında Enver Paşa, bölgeye özel bir kuvvet gönderilmesini anında emretti.
Kardeş Azerbaycan'ı yalnız bırakmamak ve Turan ideali doğrultusunda hareket etmek amacıyla 'Kafkas İslam Ordusu' teşkil edildi. Bu kuvvetin komutanlığı, Enver Paşa'nın kardeşi Nuri Paşa'ya tevcih edildi. I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı'nın müttefiki olan Almanya, Bakü'nün petrol zenginliklerini kendi çıkarları için kullanmak istediğinden, Nuri Paşa'yı şehre ilerlememeye zorlamaya çalıştı. Ancak Osmanlı yönetimi, Türk soydaşlarını korumayı her şeyin önünde tutarak Alman baskısına rağmen harekâtı sürdürdü.
Kafkas İslam Ordusu, ilk etapta Gence'yi güvence altına alarak Azerbaycan makamlarıyla irtibata geçti. Ardından Şamahı, Kürdemir ve Salyan cephelerindeki Ermeni ve Bolşevik kuvvetlerine karşı önemli zaferler kazanarak bölgede huzuru sağladı. İlerleyiş sırasında yerel halkın gösterdiği destek, askerlerin motivasyonunu artıran başlıca faktör oldu; Azerbaycan Türkleri, Osmanlı birliklerini kurtarıcı olarak selamladı.
15 Eylül 1918'de Nuri Paşa komutasındaki ordu, Bakü'ye yönelik kesin hücumu başlattı. Yaklaşık 30 saat süren şiddetli çatışmaların ardından şehir kurtarıldı. Bu zaferin bedeli ağır oldu ve ordu 1130 şehit verdi. Günümüzde Azerbaycan'da Bakü, Şamahı, Şeki ve Gence'de bulunan Türk şehitlikleri, halk tarafından kutsal emanetler olarak korunmakta ve bakımı hükümet tarafından üstlenilmektedir.
Bakü'nün kurtarılması, Azerbaycan'ın bağımsızlık sürecinin sağlamlaşmasını sağladı. Bununla birlikte Osmanlı Devleti, Mondros Ateşkes Antlaşması sonrasında birliklerini bölgeden çekmek zorunda kaldı. Bugün hâlâ Azerbaycan'da 15 Eylül, 'Bakü'nün Kurtuluş Günü' olarak büyük coşkuyla anılmaktadır.
