Cumhurbaşkanı Erdoğan, küresel karar alma süreçlerinin güncellenmesi gerektiğini vurgulayarak, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ndeki veto yetkisinin ortadan kaldırılmasının atılacak ilk ve en kritik adım olduğunu savundu.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, uluslararası basın kuruluşu Bloomberg için kaleme aldığı değerlendirmede, BM Güvenlik Konseyi'nin mevcut yapısının günümüz gerçekliklerini yansıtmadığını belirtti. Son yıllarda yaşanan pandemi, enerji krizleri, tedarik zinciri sorunları ve bölgesel çatışmaların, dünya sorunlarının çözümünün yalnızca birkaç büyük devletin iradesine bırakılmasının kabul edilemez olduğunu gösterdiğini ifade eden Erdoğan, küresel mekanizmaların reforme edilmesinin artık ertelenemez bir zorunluluk olduğunu vurguladı.
Erdoğan, BM Güvenlik Konseyi'nin hâlâ İkinci Dünya Savaşı sonrasının siyasi haritasını yansıttığını hatırlatarak, daha adil, etkin ve hesap verebilir bir temsil sisteminin zorunlu hale geldiğini söyledi. 'Dünya 5'ten büyüktür' sloganının, sorumlulukların daha geniş bir coğrafyaya dağıtılması çağrısı olduğunu belirten Erdoğan, reform sürecinin merkezine veto imtiyazının kaldırılmasını koymak gerektiğini dile getirdi. Veto yetkisinin kaldırılmaması halinde yapılacak yeni üyelik eklemelerinin sadece ayrıcalıklı grubu genişleteceğini, asıl sorunu çözmeyeceğini kaydeden Erdoğan, hiçbir ülkenin uluslararası toplumun çoğunluk iradesini kalıcı olarak bloke etme yetkisine sahip olmaması gerektiğini ve bu ilke etrafında geniş bir ittifak kurulması gerektiğini savundu.
Güvenlik Konseyi ile Genel Kurul arasındaki dengenin yeniden tesis edilmesi gerektiğini de hatırlatan Erdoğan, Genel Kurul'un yetkilerinin artırılmasını önerdi. Daimi üyelik sisteminden vazgeçilerek, Güvenlik Konseyi üyelerinin Genel Kurul tarafından belirli dönemler için ve dönüşümlü olarak seçilmesi gerektiğini belirten Erdoğan, bu sayede konseyin temsil kapasitesinin ve Genel Kurul karşısındaki sorumluluğunun yükseleceğini ifade etti. Erdoğan, geçmişin hiyerarşik yapıları korunarak geleceğin düzeninin inşa edilemeyeceğini, son 25 yıldaki gelişmelerin hiçbir güç dengesinin kalıcı olmadığını kanıtladığını söyledi. Mevcut sistemin yeni savaşları önlemekte, eşitsizlikleri gidermekte ve değişen güç haritalarına uyum sağlamakta yetersiz kaldığını vurguladı.
Ekonomi, teknoloji ve diplomasi alanlarında yeni güç merkezlerinin yükselişine rağmen uluslararası kurumların bu dönüşüme ayak uyduramadığına dikkat çeken Erdoğan, iklim krizi, göç ve ekonomik kırılganlıkların güçlü kurumsal yapılar ve caydırıcı savunma kapasitesinin önemini artırdığını belirtti. Asya'nın ekonomik ağırlığı ve Afrika'nın artan potansiyeli göz önüne alındığında, bu bölgelerin taleplerinin daha fazla dikkate alınması gerektiğini ifade etti. Bölgesel sorunların dışarıdan dayatılan yöntemlerle değil, ilgili ülkelerin iradesi ve yerel koşullar esas alınarak çözüme kavuşturulmasının daha kalıcı sonuçlar doğuracağına inandıklarını aktardı. Küreselleşmenin vaat ettiği refahın tam olarak sağlanamadığını, gelir adaletsizliklerinin derinleştiğini ve gelişmekte olan ülkelerin kalkınma haklarıyla finansmana erişiminin güvence altına alınması gerektiğini vurguladı.
Erdoğan, bu köklü değişimin geniş bir uluslararası irade gerektirdiğini belirterek, Türkiye'nin güçlü diplomatik ilişkileri ve çok taraflı deneyimiyle reform sürecine katkıda bulunmaya devam edeceğini açıkladı. Veto yetkisinin kaldırılması, seçilmiş üyelerin yetkilerinin artırılması ve Genel Kurul'un rolünün güçlendirilmesi yönündeki adımları desteklediklerini yineleyen Erdoğan, farklı coğrafyalardan ülkelerin ortak bir zeminde buluşmasının uluslararası sistemin meşruiyetini pekiştireceğini söyledi. Kalıcı barışın kopuk bloklar arasında değil, farklı deneyim ve kapasitelerin ortak paydada buluşmasıyla tesis edilebileceğini kaydeden Erdoğan, Türkiye'nin devlet geleneği ve diplomatik kapasitesiyle bu süreçte üzerine düşen sorumluluğu üstlenmeye hazır olduğunu vurguladı.
