Cambridge Sözlüğü, 2026 yılına damgasını vuran kelimeyi 'human' (insan) olarak ilan etti. Kelimenin tanımı, tanrılar, hayvanlar veya makinelerden farklı olarak insanların kendine özgü nitelikleri, zaafları ve duygusal derinliğini vurguluyor.
Cambridge Sözlüğü'nün sözlükbilimcisi Colin McIntosh, yapay zekanın insan olma kavramı etrafındaki söylemi köklü biçimde dönüştürdüğünü ifade etti. McIntosh, düşünme süreçlerimizi dış kaynaklara devrettiğimizde neleri yitirebileceğimiz konusundaki kaygıların, en üst düzey matematikçilerden ilkokul öğretmenlerine kadar geniş bir yelpazede yapay zekaya duyulan güveni yeniden sorgulatmaya başladığını belirtti.
McIntosh, 'human' kelimesinin tarihsel olarak insanları tanrılardan, hayvanlardan ve günümüzde makinelerden ayırt etmek için kullanıldığını hatırlattı. Son dönemde 'human-made' (insan yapımı) gibi birleşik kelimelerin kullanım sıklığının artması, insan emeğiyle üretilen eserleri ve nitelikleri yapay zeka ürünlerinden ayırmaya yönelik artan çabanın bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Bu gelişmeler, insan olma fikrine duyulan yenilenen ilgiyi zamanın ruhuna (Zeitgeist) uygun hale getirerek kelimenin yılın kelimesi seçilmesine zemin hazırladı.
Microsoft'un kurucusu Bill Gates, bu seçimi değerlendirirken yapay zekanın insanlığın anlamını derinlemesine düşünmemize vesile olduğunu söyledi. Gates, yapay zekanın hastalıkların tedavisine, eğitim kalitesinin yükseltilmesine ve insanların en çok değer verdikleri konulara daha fazla vakit ayırabilmelerine olanak tanıyabileceğini vurguladı. Ayrıca, yapay zekanın başarısının temel ölçütü olarak bu teknolojinin insan hayatını ne ölçüde iyileştirdiğinin dikkate alınması gerektiğini ve dikkatli seçimler yapılması gerektiğini ekledi.
Cambridge Üniversitesi'nden bilim felsefecisi Dr. Tom McClelland, insanlık anlayışının değişmesi nedeniyle 'human' kelimesinin yılın kelimesi olarak son derece sembolik bir tercih olduğunu dile getirdi. McClelland, insan zihni ile yapay zihin arasındaki farkı, canlı varlıklar ile yaratılan yapay varlıklar arasındaki ayrımı kavramaya çalıştığımızı belirtti. Bizi ayıran unsurun bilinç, yaratıcılık ya da şefkat olup olmadığı sorusu gündemdeyken, yapay zeka destekli bir dünyada büyüyen gençlere hiçbir şeyin kaçınılmaz olmadığı mesajını verdi ve geleceğin şekillenmesinde insan iradesinin belirleyici olduğunu vurguladı.
Yılın kelimesi yarışmasında 'human'a rakip olan diğer terimler arasında, insan müdahalesi olmadan karmaşık görevleri yerine getirebilen yapay zeka sistemlerini tanımlayan 'agent' (ajan), 'wholesome' (sağlıklı/temiz) ve 'analogue' (analog) yer aldı. Sözlüğe son dönemde eklenen yeni ifadeler arasında, sosyal medyada dikkatleri üzerinize çekmek için çekici görünmeye çalışmak anlamına gelen 'aura farming' ve fiziksel görünümü optimize etme çabasını anlatan 'looksmaxxing' gibi kavramlar da bulunuyor. Ayrıca, işlerinin yapay zeka tarafından devralınacağı endişesinden doğan 'modası geçmiş veya işlevsiz hale gelme korkusu' anlamına gelen 'FOBO' kısaltmasının da sözlüğe eklenip eklenmeyeceği değerlendiriliyor.

















