New York'ta yapılacak BM Genel Kurulu öncesinde ABD ile İran arasındaki tansiyonun düşebileceğine dair umutlar, petrol fiyatlarını 100 dolar barajının altına çekti.
Brent petrolün vadeli varil fiyatı, dün 105 dolar seviyesini görmesinin ardından günü 103,87 dolardan kapattı. Bugün saat 17.49 itibarıyla kasım vadeli Brent petrol, önceki kapanışa kıyasla yaklaşık yüzde 4'lük bir değer kaybıyla 99,75 dolara geriledi. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün kasım vadeli varil fiyatı ise 92,14 dolar seviyesinde işlem görüyor.
Piyasalardaki bu düşüşün başlıca nedeni, BM Genel Kurulu kapsamında kurulacak diplomatik köprülerin Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimi azaltabileceği ve ABD ile İran arasındaki müzakerelerin yeniden canlanabileceği yönündeki güçlü beklentiler oldu. ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile görüşmeye kapalı olmadığını açıklaması, taraflar arasındaki çatışma riskinin azalacağına dair algıyı pekiştirerek fiyatlar üzerindeki baskıyı artırdı.
ABD-İran hattındaki olası yumuşama, özellikle Hürmüz Boğazı gibi stratejik noktalardaki petrol sevkiyatlarına ilişkin arz kaygılarını hafifletti ve variller üzerindeki jeopolitik risk primini düşürdü. 81. oturumu 22 Eylül'de New York'ta başlayacak BM Genel Kurulu, 'Güveni Yeniden Tesis Etmek, Dönüşümü Yönetmek: Herkes İçin Sonuç Üreten BM' temasıyla düzenleniyor. Toplantıya 150'den fazla devlet ve hükümet başkanı ile üst düzey yetkililerin katılması öngörülüyor.
Genel Kurul gündeminde İran ve Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmelerin yanı sıra Gazze krizi, Rusya-Ukrayna savaşı ve diğer bölgesel çatışmaların da ele alınması bekleniyor. Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari, Washington ve Tahran arasındaki diyalogun yeniden başlaması için yaklaşık iki haftadır çeşitli öneriler üzerinde çalışıldığını ve arabuluculuk ekibinin farklı başkentlerde temaslarda bulunduğunu açıkladı. Bu diplomatik çabalar ve Washington'un anlaşmaya yönelik istekliliği, piyasalarda gerilimin azalacağı beklentisini güçlendirerek fiyatların aşağı yönlü hareketini destekledi.
Trump'ın hafta sonu Yemen'deki İran destekli Husilere yönelik hava saldırısı seçeneğini gündeme alıp vazgeçtiğini açıklaması da risk algısını düşüren faktörler arasında yer aldı. Öte yandan, Husilerin Suudi Aramco'ya ait Doğu-Batı Petrol Boru Hattı'na yönelik saldırılarının ardından şirketin Hürmüz Boğazı üzerinden ihracatını artırması, arz endişelerini bir nebze olsun giderdi. Kpler verilerine göre, Suudi Arabistan'ın ham petrol ihracatı ağustosta 2013'ten bu yana en düşük seviye olan günlük 2,4 milyon varile inerken, eylülde şu ana kadar günlük 4 milyon varilin üzerine çıktı. JPMorgan analistleri de bölgeden petrol akışının güçlü kaldığını ve son 10 gündeki ortalama akışın günlük 17,1 milyon varil olduğunu belirtti.
Petrol fiyatlarını aşağı çeken bir diğer önemli etken ise ABD Merkez Bankası'nın (Fed) para politikası adımları oldu. Fed'in Temmuz 2023'ten bu yana ilk kez faiz artırması ve yıl sonuna kadar ek bir artış daha gelebileceğine dair beklentiler, petrol üzerinde baskı oluşturuyor. Yükselen enerji maliyetlerinin Fed'i daha 'şahin' bir duruşa itmesi, ekonomik yavaşlama ve talep düşüşü öngörülerini destekliyor. Ayrıca sıkı para politikasının doları güçlendirmesi, petrolü dolar dışındaki para birimlerini kullanan alıcılar için daha pahalı hale getirerek fiyatların gerilemesine neden oluyor.
