Demokratların ara seçimlerdeki zaferi ve yapay zeka kısıtlama vaadi, ABD ve Asya'daki teknoloji devlerinin piyasa değerlerinden yüz milyarlarca dolara mal oldu; Asya borsalarında devre kesiciler devreye girdi.
ABD'de gerçekleştirilen ara seçimlerin ardından, yapay zeka alanındaki ilerlemelerin yavaşlayacağına dair endişeler piyasalarda ciddi bir satış baskısı oluşturdu. Bu gelişmelerin etkisiyle Amerika ve Asya borsalarındaki dev teknoloji şirketlerinin piyasa değerlerinden yüz milyarlarca dolarlık bir erime gerçekleşti.
Demokrat Parti'nin yapay zekanın ve veri merkezlerinin büyümesini sınırlama vaadiyle öne çıktığı seçim kampanyaları, sektör hisselerinde sert düşüşlere zemin hazırladı. Dow Jones verilerine göre teknoloji ağırlıklı Nasdaq endeksi yüzde 5,5'in üzerinde değer kaybederek yaklaşık 2,5 trilyon dolarlık bir piyasa kaybına uğradı. ABD'nin diğer temel endeksleri de 2025 yılının en kötü performansını sergileyerek büyük oranlarda geriledi. Bu süreç, yapay zekaya yapılan devasa yatırımların karşılığını verip vermeyeceğine dair belirsizlikleri derinleştirdi.
Asya piyasalarında da cuma sabahı benzer bir düşüş eğilimi gözlemlendi. Yapay zeka altyapısının temelini oluşturan çip ve donanım üreticilerinin hisselerinde ciddi değer kaybı yaşandı. Japonya'da Nikkei 225 endeksi erken saatlerde yüzde 6 düşerken, bellek çipi üreticisi Kioxia yüzde 12,6, Tokyo Electron ise yüzde 9,5 oranında geriledi. Güney Kore'de SK Hynix yüzde 11,5, Samsung ise yaklaşık yüzde 10 değer kaybetti. Bu satış dalgası, Seul borsasında Kospi endeksinin yüzde 8,5'ten fazla düşmesine ve panik alım-satımlarını engellemek amacıyla devre kesici mekanizmasının tetiklenmesine neden oldu. Tayvan'da Taiex endeksi yüzde 8,3 gerilerken, TSMC hisseleri yüzde 8,5 oranında kayıp yaşadı. MarketWatch analisti Britney Nguyen, bu durumu yapay zeka altyapı harcamalarına yönelik endişelerin bir yansıması olarak nitelendirdi.
Seçim süreçlerinde Demokratlar, veri merkezleri ve yapay zeka yayılımını yavaşlatmayı hedefleyen düzenlemeleri destekledi. Salı günü yapılan ara seçimlerde Demokratlar, hem Senato hem de Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu alarak Başkan Donald Trump'ın kalan döneminde Kongre'nin kontrolünü ele geçirdi. Teksas'ın seçilen Demokrat valisi Gina Hinojosa, yeni veri merkezi inşaatları için moratoryum kararı alacaklarını açıkladı. Trump ise sosyal medya üzerinden düşüşten siyasi rakiplerini sorumlu tutarak, en kötü günlerin geride kaldığını ve ülkenin yakında daha da güçleneceğini belirtti.
Bazı Demokrat senatörler, yapay zekanın denetimsiz büyümesinin çevresel ve toplumsal riskler taşıdığını savunarak yeni yasama dönemini düzenlemeler için kullanacaklarını ifade etti. Senatore Bernie Sanders, sosyal medya paylaşımında büyük teknoloji şirketlerinin çevreye zarar vermesini ve istihdamı azaltmasını önlemek amacıyla ulusal düzeyde veri merkezi moratoryumu talep etti. Avrupa borsalarında da benzer bir tablo yaşanırken, Infineon hisseleri yüzde 8,5, ASML ise yüzde 6,5 oranında değer kaybetti.
ABD borsasında Nvidia hisseleri yüzde 9'un üzerinde düşerek şirketin piyasa değerinden 400 milyar dolardan fazla erimeye yol açtı. AMD ve Micron hisseleri yüzde 17'nin üzerinde, Intel yüzde 10,3 ve SanDisk yüzde 22'den fazla geriledi. Philadelphia Yarı İletken Endeksi yüzde 12'den fazla düşüş kaydetti. Elon Musk'ın şirketleri Tesla ve SpaceX de sırasıyla yüzde 11 ve yüzde 8 kayıpla 300 milyar dolarlık bir değer kaybına uğradı; bu durum, Musk'ın Cumhuriyetçi adaylara sağladığı yaklaşık 450 milyon dolarlık desteğe rağmen Teksas'ın Demokratlara geçmesiyle ilişkilendirildi. Apple, Nvidia ve Tesla'nın da yer aldığı 'Muhteşem Yedili' şirketleri tek günde toplamda 1 trilyon dolar değer kaybetti. S&P 500 yüzde 4,4, Dow Jones ise yüzde 3,4 gerilerken, Nasdaq endeksi teknik olarak 'düzeltme' bölgesine girdi.
Uzmanlar, bu düşüşün ardındaki nedenleri ve geleceğe yönelik beklentileri değerlendirdi. Wealth Club stratejisti Susannah Streeter, yapay zeka altyapısına yapılan yatırımların beklenen getiriyi sağlayamama korkusuyla veri merkezi inşaatlarında yavaşlama beklentisinin çakıştığını belirtti. Saxo stratejisti Charu Chanana ise veri merkezi onaylarındaki sıkı denetimlerin ve çevresel maliyetlerin projeleri geciktireceğini, ancak her iki partinin de ABD'nin teknolojideki liderliğini korumasını istediğini, ancak bu liderliğin maliyetine bakılmaksızın genişletilmesine izin verilmeyeceğini vurguladı. Sektör liderleri de hazırlıksız yakalandıklarını itiraf etti; OpenAI'dan Greg Brockman yerel topluluk desteğinin zorunluluğuna dikkat çekerken, Meta yöneticisi Dina Powell McCormick sektörün yapay zekanın faydalarını daha iyi anlatması gerektiğini söyledi. Yatırımcılar arasında, yapay zeka hisselerinde bir balon patlaması yaşanıp yaşanmayacağına dair tartışmalar da sürüyor.
