Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi, ABD öncülüğündeki koalisyonun ülkeden tümüyle çekilmesinin ardından, 1 Ekim 2026'nın mutlak egemenliğin ve silahların devlete devrinin sembolik başlangıcı olacağını belirtti.
ABD liderliğindeki uluslararası koalisyonun Irak'taki askeri görevi resmen sona erdi. Son ABD askerlerinin de ülkeyi terk etmesiyle, 2003'teki işgalle başlayan, 2011'de sona erip 2014'te terörle mücadele bahanesiyle yeniden canlanan ABD askeri varlığı tamamen ortadan kalktı.
Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi, bu gelişme üzerine 1 Ekim'i 'Egemenlik Günü' ilan ederek yeni bir dönemin açıldığını duyurdu. Yayımladığı resmi açıklamada Zeydi, koalisyon güçlerinin kara, hava ve deniz unsurlarıyla Irak'tan kesin ve nihai ayrılışını 'büyük bir ulusal zafer' olarak tanımladı.
Başbakan, açıklamasında '1 Ekim 2026, tam egemenliğin tesis edilmesi ve silahların tamamen devlet kontrolüne geçmesinin ilk adımı olacaktır' sözlerine yer verdi. Hükümet, daha önce de bu tarihi 'Irak Egemenlik Günü' olarak anma hazırlıkları yürütüyordu.
Bağdat yönetimi, bundan sonraki süreçte devlet otoritesi dışındaki silahlı unsurların denetime alınmasını hedefliyor. Bu doğrultuda hazırlanan yol haritasının 30 Haziran 2027 tarihini aşmaması planlanıyor.
ABD ve Irak, Eylül 2024'te koalisyonun askeri misyonunu bitirmek için iki aşamalı bir geçiş süreci konusunda mutabakata varmıştı. İlk aşama, askeri operasyonların tamamlanması ve ikili güvenlik işbirliğine geçişi; ikinci aşama ise Suriye'deki DEAŞ'a karşı operasyonlara Irak topraklarından desteğin sürdürülmesini öngörüyordu.
ABD Başkanı Donald Trump da 30 Eylül'de yaptığı açıklamada son Amerikan güçlerinin Irak'tan ayrılmasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Trump, 'Bu bataklığa düşmemize neden olan hatalı kararlar nedeniyle uzun bir süre geçti, ancak yakında bu da tarihe karışacak' ifadelerini kullandı.
Trump, ABD'nin DEAŞ'la mücadele amacıyla Irak'a gittiğini savundu ve 'Kalmak ya da gitmek arasında seçim yaptım; Amerika'nın eve dönme zamanının geldiğini hissettim' değerlendirmesinde bulundu.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) da 30 Eylül'de Erbil Hava Üssü'ndeki tüm ABD birlikleri ve teçhizatının çekildiğini ve Irak'taki 'Inherent Resolve' operasyonunun sona erdiğini kamuoyuna duyurdu.
ABD'nin Irak'taki askeri mevcudiyeti 2003 yılına dayanıyor. Koalisyon güçleri, Saddam Hüseyin rejimini devirmek için Mart 2003'te ülkeyi işgal etmişti. Yıllar süren çatışmaların ardından Amerikan askerleri 2011 sonlarında çekilmişti.
Ancak bu çekilme kalıcı olmadı. DEAŞ'ın 2014'te Irak ve Suriye'de geniş alanları ele geçirmesi üzerine ABD güçleri yeniden ülkeye döndü. Bu dönemde hedef, önceki gibi bir rejimi devirmek değil, DEAŞ'a karşı savaşan Iraklı güçlere destek sağlamak olarak belirlenmişti.
