Dünya Meteoroloji Örgütü'nün yeni raporu, dünya genelindeki nehir akışlarının 1991'den bu yana en düşük seviyede seyrettiğini ve tatlı su kaynaklarındaki geri çekilmenin kritik boyutlara ulaştığını ortaya koydu.
Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), 'Küresel Su Kaynaklarının Durumu 2025' adlı kapsamlı raporu kamuoyuyla paylaştı. Belgede, geçtiğimiz yıl dünya çapındaki nehirlerin, son 35 yıllık süreçte karşılaşılan en kurak dönemlerden birini deneyimlediği vurgulandı.
Raporda, küresel tatlı su rezervlerindeki uzun vadeli azalma ve buzulların erimesi eğiliminin sürdüğüne dikkat çekilerek, bu gidişatın gelecek için hem insanlar hem de ekonomiler açısından ciddi tehditler oluşturduğu uyarısı yapıldı. Su döngüsünün aşırı kıtlık ile aşırı bolluk arasında gidip gelerek kaotik ve tahmin edilemez bir hal aldığı ifade edildi. Bu düzensizlik sonucunda, 1991'den itibaren 'normal' debiye sahip nehirlerin en az görüldüğü dönem, son 7 yıl olarak kayıtlara geçti.
Aşırı su olaylarının coğrafi dağılımına ilişkin verilerde, son beş yılda yaşanan su kaynaklı felaketlerin en az yarısı ve bu olaylara bağlı bildirilen can kayıplarının yüzde 80'inden fazlasının Asya ve Afrika kıtalarında gerçekleştiği tespit edildi. Ayrıca, yeraltı suları, göller, nehirler, toprak nemi, bitki örtüsü, buz ve kar dahil olmak üzere 'karasal su depolaması' olarak tanımlanan toplam su miktarının, 2010'ların ortalarından bu yana düşüş trendinde olduğu belirtildi.
2025 yılının, tüm bölgelerde yaygın buzul kaybının yaşandığı üst üste dördüncü yıl olduğu hatırlatıldı. Raporda, bu durumun hem seller gibi ani tehlikelere hem de uzun vadeli su güvenliği sorunlarına zemin hazırladığı aktarıldı. 2023-2025 döneminde buzulların kütlesel erime yaşadığı ve küresel toplam kaybın 1400 gigaton suya ulaştığı; bu miktarın yaklaşık 560 milyon olimpik yüzme havuzunu doldurabilecek hacme denk geldiği bilgisi paylaşıldı.
WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo, rapor kapsamında yaptığı değerlendirmede, küresel karasal su depolama seviyesinin 2014-2016 döneminden beri düşüş eğiliminde olduğunu ve bunun on yıldır süren kalıcı bir uyarı sinyali olduğunu açıkladı. Saulo, dünyadaki tüm büyük buzul bölgelerinin üst üste dördüncü yılda da kütle kaybettiğini ve yeraltı sularında da benzer bir tablo çizildiğini vurguladı. Dünya genelinde izlenen kuyuların neredeyse üçte ikisinde 2025'te tarihsel normların dışına çıkılmasını ve durumun iyileşme yerine su kıtlığı yönünde kötüleşmesini işaret eden Saulo, güçlenen El Nino olayının bazı bölgelerde kuraklığı, diğerlerinde ise sel riskini artırarak su kaynaklı felaketlerin sayısını daha da yükselteceği konusunda uyardı.
