Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, Japonya'nın II. Dünya Savaşı'ndaki saldırganlık geçmişini inkar etmesi, militarist eğilimlere yönelmesi ve savaş suçlularını aklama çabası içinde olması durumunda ülkenin geleceğinin kalmayacağını vurguladı.
Çin Dışişleri Bakanlığı'ndan gelen bilgilere göre, Bakan Vang Yi, Pekin'de Japonya Uluslararası Ticareti Teşvik Birliği (JAPIT) Başkanı Takeşi Ivaya ile bir araya geldi.
Görüşme sırasında Tokyo Mahkemeleri'nin 80. yıl dönümüne dikkat çeken Vang, Japonya'nın tarihsel sorumluluklarını yerine getirmemesi halinde ciddi sonuçlarla karşı karşıya kalacağını belirtti. Vang, "Japonya, geçmişten ders almayıp savaş sonrası dönemin 'Barış Anayasası'na aykırı hareket eder, saldırganlık geçmişini yeniden canlandırmaya ve savaş suçlularını meşrulaştırmaya çalışırsa, sadece geleceğe yönelik umutlarını değil, dünya nezdindeki yerini de kaybedecektir." şeklinde konuştu.
Bakan Vang, Japonya'nın öncelikli olarak liderlerinin Tayvan meselesi hakkındaki hatalı tutumlarını düzeltmesi, tarihsel konularda doğru bir duruş sergilemesi ve Çin'e karşı rasyonel ve nesnel bir bakış açısı geliştirmesi gerektiğinin altını çizdi.
Vang'ın bu sert açıklamaları, Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae'nin Tayvan'a olası askeri müdahale ihtimalini dile getirmesiyle tırmanan diplomatik krizin bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
7 Kasım 2025'te Diet'te konuşan Başbakan Takaiçi, Tayvan Boğazı'na yönelik müdahaleyi 'ülke varlığını tehdit eden bir durum' olarak nitelendirmiş ve askeri güç kullanma olasılığını gündeme getirmişti. Bu açıklama, bölgeyi kendi topraklarının bir parçası olarak gören Çin'in yoğun tepkisini çekmişti.
Takaiçi'nin sözleriyle, bir Japon başbakan ilk kez Tayvan'ın işgali durumunda Japonya'nın askeri olarak devreye gireceğini açıkça ifade etmiş ve ülkenin uzun süredir uyguladığı 'stratejik belirsizlik' politikasından uzaklaşarak farklı bir çizgi izlemiştir.
Eleştirilerin artması üzerine Takaiçi, sözlerinin varsayımsal olduğunu ve gelecekte benzer yorumlardan kaçınacağını belirtmiş, ancak ifadelerini geri çekmemiştir.
Pekin yönetimi, bu gelişmelere karşılık Japonya'ya protesto notası iletmiş olup kriz; seyahat uyarıları, uçuş iptalleri, kültürel etkinliklerin engellenmesi, ithalat kısıtlamaları, siyasi tartışmalar ve askeri gerilimler şeklinde geniş bir yelpazeye yayılmıştır.
Diğer yandan, iktidardaki Liberal Demokrat Parti (LDP) tarafından Japonya'daki siyasi figürlerin, II. Dünya Savaşı suçlularının anıt mezarlarının bulunduğu Yasukuni Tapınağı'nı ziyaret etmesi ve buraya adak sunması, Çin tarafında sürekli bir öfke kaynağı olmaya devam etmektedir.
