Yapay zeka, siber güvenlik ve ileri bilgisayar sistemleri gibi stratejik alanlarda yetkin insan kaynağı açığını kapatmak için başlatılan program kapsamında, beş yıllık süreçte 3 bin bilim insanı ülkenin teknoloji ekosistemine katılacak.
Yükseköğretim Kurulunun (YÖK) duyurduğu yeni model ile Türkiye'nin kritik teknoloji alanlarında ihtiyaç duyduğu nitelikli insan kaynağı oluşturulacak. 'Türkiye Stratejik Teknoloji İnsan Kaynağı Programı' kapsamında, ilk yıl 'Bilişim Teknolojileri', 'Donanım ve Bilgisayar Sistemleri', 'Siber Güvenlik' ve 'Yapay Zeka ve Akıllı Sistemler' dallarında 550 doktora öğrencisi merkezi sınavla belirlenecek. Beş yıllık planın tamamlanmasıyla birlikte yaklaşık 3 bin genç araştırmacının yetiştirilmesi hedefleniyor.
Bu kapsamda seçilecek öğrenciler, 23 araştırma üniversitesinde eğitim alacak ve doktora süreçleri boyunca araştırma görevlisi olarak istihdam edilecek. Bu yöntemle akademik kariyer, bilimsel üretim ve istihdam tek bir çatı altında toplanarak entegre bir model oluşturuluyor. Programın temel amacı, araştırma üniversitelerinin kapasitesini ulusal stratejik hedeflerle uyumlu hale getirerek, üretilen bilginin hızlıca teknoloji, patent ve ekonomik değere dönüşmesini sağlamaktır.
Başvurular, 8-22 Eylül tarihleri arasında YÖK'ün dijital başvuru sistemi üzerinden alınacak. Adaylar, ilan edilen programlardan en fazla iki farklı alanda toplam beş tercih yapma hakkına sahip olacak. Kontenjanlara, ilgili mühendislik, matematik, istatistik ve bilgisayar bilimleri alanlarının yanı sıra tıp, hukuk ve mimarlık gibi farklı disiplinlerden gelen adaylar da başvurabilecek. Bu çeşitlilik, farklı bilim dallarındaki yeteneklerin stratejik teknoloji alanlarına yönlendirilmesini hedefliyor.
Seçim sürecinin bir parçası olan merkezi yazılı sınav 28 Kasım'da gerçekleştirilecek. Sınavın yarısı tüm adaylar için ortak temel modülden, diğer yarısı ise seçilen alan modülünden oluşacak; 70 puanın altındaki adaylar elenecek. Nihai başarı puanı, merkezi sınavdan alınan puanın yüzde 30'u, lisans mezuniyet notunun yüzde 25'i, ALES puanının yüzde 25'i ve yabancı dil sınavı puanının yüzde 20'si toplanarak hesaplanacak.
Sınav konuları; makine öğrenmesi, kriptografi, bulut bilişim, bilgisayar mimarisi ve yüksek başarımlı hesaplama gibi ileri düzey teknik başlıkları kapsayacak. Programa kabul edilen gençler, lisans mezunları için bütünleşik doktora kapsamında eğitimlerine devam edecek ve ilgili mevzuat çerçevesinde araştırma görevlisi kadrolarına atanacak.
YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, mevcut küresel rekabette teknolojiye sahip olmanın tek başına yeterli olmadığını, asıl farkı yaratacak unsurun bu teknolojileri tasarlayacak ve geliştirecek nitelikli insan kaynağı olduğunu vurguladı. Özvar, savunma sanayisindeki başarıları yapay zeka, siber güvenlik ve çip teknolojilerine taşıyarak önümüzdeki on yılların bilim insanlarını bugünden yetiştirmeyi hedeflediklerini belirtti. Ayrıca, akademik bilginin sadece yayınlarla sınırlı kalmaması, ülkenin araştırma ve yenilik kapasitesini artıracak somut ekonomik ve teknolojik çıktılara dönüşmesi gerektiğinin altını çizdi.
