Türk limanları, 2025'te kırdığı tarihi rekorları 2026 ve 2027 yıllarında da aşarak yeni zirvelere ulaşmayı planlıyor.
2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı kapsamında paylaşılan verilere göre, Türkiye'de 2025 yılı boyunca toplam 14 milyon TEU konteyner ile 553,3 milyon ton yük işlendi. Bu rakamlar, Cumhuriyet tarihinin en yüksek elleçleme performansını temsil ediyor.
Mevcut yılın kapanışında ise konteyner hareketinin 14,1 milyon TEU, genel yük miktarının ise 565 milyon tona yükselerek mevcut rekorları geride bırakması öngörülüyor.
Limanlardaki konteyner büyüme hızı, 2002-2012 arası dönemde yıllık ortalama yüzde 13,9 olurken; küresel ticaretteki yavaşlama ve sektördeki doyma noktasına yaklaşıldığı için 2013-2025 aralığında bu oran yıllık yüzde 4,8'e geriledi.
Yıl boyunca işlenen konteynerlerin yüzde 84'ü Ambarlı, Kocaeli, Tekirdağ, Mersin ve Aliağa liman başkanlıkları bünyesindeki tesislerde gerçekleştirildi. Toplam yükün yüzde 36'sı ihracat kalemini oluştururken, genel elleçleme hacmi bir önceki yıla kıyasla yüzde 3,3'lük bir büyüme kaydetti.
Küçük ölçekli, dağınık ve verimsiz liman altyapısı, lojistik maliyetlerin yükselmesine ve sektördeki aşırı rekabet nedeniyle işletmecilerin kârlılığının düşmesine neden oluyor. Bu durum, kaliteli altyapı yatırımlarının önünde engel teşkil etmektedir; bu yüzden liman yatırımlarının bütüncül bir stratejiyle ele alınması kritik önem taşımaktadır.
Kabotaj hattında da yeni rekorlar kırılması bekleniyor. Geçen yıl 69,7 milyon tonu bulan kabotaj yükü, bu yıl sonunda 74,8 milyon tona, gelecek yıl sonunda ise 77,8 milyon tona ulaşarak artış trendini sürdürmesi hedefleniyor.
TÜRKLİM Yönetim Kurulu Başkanı Hamdi Erçelik, Akdeniz-Karadeniz rotasında ve Marmara bölgesindeki demir-çelik taşımacılığında artış gözlemlediklerini belirtti. Erçelik, boş konteyner hareketlerinin kabotaj hacmini yukarı çektiğini ifade etti.
Erçelik, feribot hatlarındaki yük artışının da bu büyümeye katkı sağladığını vurgulayarak, kabotajdaki yükselişin temel nedenleri arasında kara ve demir yoluna kıyasla daha düşük maliyetlerin ve dış ticaretteki daralmaya bağlı olarak liman kapasitesinde oluşan kabotaj fırsatlarının yer aldığını söyledi. Ayrıca, yüksek akaryakıt fiyatları beklentisinin karayolu ve demiryoluna alternatif olarak kabotaja olan ilgiyi sürdüreceğini; Karadeniz'deki jeopolitik risklerin ise ulusal sularda trafiği ve dolayısıyla kabotaj taşımacılığını destekleyeceğini ekledi.
