Türk havacılık tarihinin öncü ismi Vecihi Hürkuş, 57 yıl önce hayatını kaybetti. Hürkuş'un Yeşilköy'den Kafkas Cephesi'ne, Nargin Adası'ndan uçak mühendisliğine uzanan hikayesi…
Vecihi Hürkuş, 18 Ocak 1896'da İstanbul'da doğdu. Balkan Savaşı'na gönüllü katıldı ve İstanbul Ordu Kumandanlığı tarafından esir kampına kumandan yapıldı. Tayyareciliğin eğitimini almak için Tayyare Makinist Mektebi'ne giden Hürkuş, mezun olduktan sonra 1. Dünya Savaşı'nda Bağdat Cephesi'ne makinist olarak gönderildi.
1. Dünya Savaşı sonlarında İstanbul'a gelen Hürkuş, İstanbul Hava Müdafaa Bölüğü'ne tayin oldu. Kurtuluş Savaşı'nda başarılı keşif uçuşları yaparak, Yunan uçağını düşüren Hürkuş, kahramanlıkları nedeniyle üç defa TBMM takdirnamesi verilen tek kişi olarak kırmızı şeritli İstiklal Madalyası kazandı. İlk uçağını Kurtuluş Savaşı'nın hemen ardından yaptı. İzmir'de Yunanlılardan kalan uçak malzemelerinden yararlanarak 1924'te ilk Türk uçağı 'Vecihi K-VI'yı yaptı.
Hürkuş, 1930’da Kadıköy’de kiraladığı keresteci dükkanında, üç ay içinde ikinci uçağını inşa etti. 'Vecihi K-XIV' adını verdiği tek motorlu spor ve eğitim uçağı ilk uçuşunu büyük bir kalabalık ve basın topluluğu karşısında 27 Eylül 1930'da Kadıköy'ün Fikirtepe semtinde gerçekleştirdi. Kendisinin de ürettiği ikinci uçak olan Vecihi K-XIV, Türkiye'nin ilk sivil uçağı oldu.
Vecihi Hürkuş, aynı zamanda yeni pilotlar yetiştirmeyi kendine amaç edindi. Bu amacını 1932’de Sivil Tayyare Mektebi’ni kurarak gerçekleştirdi. Türkiye’nin ilk kadın pilotu Bedriye Gökmen dahil 12 pilot bu okulda yetişti. Hürkuş, 1934'te gelen bir teklif üzerine Vecihi Hayat Liselerini açmaya karar verdi ancak çeşitli zorluklarla karşılaştı. Türkkuşu çalışmaları için 4'ü kız olmak üzere 74 öğrenci yazılırken, Hürkuş'un yetiştirdiği talebelerden bazıları eğitim için Rusya'ya gitti.
Hürkuş, 1937'de Türk Hava Kurumu tarafından Almanya'ya gönderilerek uçak mühendisliği eğitimi aldı. 1939'da tayyare ve makina mühendisliği diplomasını aldı. Vecihi Hürkuş, 1947'de 5 arkadaşıyla havadan zirai ilaçlama yapmak üzere 'Türk Kanadı' şirketini kurdu. 29 Kasım 1954'te ise Hürkuş Hava Yolları'nı hayata geçirdi. Ancak, uçuş izni alamadı ve uzun uğraşlar sonucu bazı koşullarda uçuş müsaadesi alabilen Hürkuş'un bir süre sonra önce uçuşları kısıtlandı, sonra tamamen men edildi.
Uçakları meydanda bırakılınca maddi zarara uğrayan Hürkuş, elinde kalan son uçağı 'TC-ERK'ini Maden Tetkik Arama Enstitüsünün emrinde kullandırıp Güneydoğu Anadolu'da toryum, uranyum ve fosfat arama çalışmaları yaptırdı. Anılarının devamını yazdığı dönemde beyin kanaması geçirip komaya girdi ve 16 Temmuz 1969'da hayata gözlerini yumdu.
