Yeni nesil telefon satışlarında tüketicilerin kasko veya aksesuar almaya zorlanmasına ilişkin şikayetler artıyor. Hukukçular, bu tür paket dayatmalarının yasa dışı olduğunu belirterek mağdurların resmi kurumlara başvuru yapması gerektiğini vurguluyor.
Geçtiğimiz hafta tanıtılan popüler bir telefon markasının yeni modeli, mağazalarda yaşanan satış pratikleri nedeniyle gündeme geldi. Cihazı satın almak isteyen bazı kullanıcılar, telefonun yanı sıra ek hizmet ve ürünlerin alımına yönelik baskıya maruz kaldıklarını öne sürdü. Sosyal medyada yayılan benzer şikayetler, sorunun tek bir markaya özgü olmadığını, sektördeki yaygın bir uygulama haline geldiğini gözler önüne serdi. Türkiye genelinde faaliyet gösteren çok sayıda teknoloji perakendecisinde bu durumun sıkça yaşandığı ifade ediliyor.
Tüketici Konfederasyonu Başkan Vekili Avukat İbrahim Güllü, söz konusu uygulamanın hukuki boyutunu ele alırken mağazalardaki satış sürecini detaylarıyla anlattı. Güllü’ye göre, müşteri istediği cihazı seçtiğinde satış temsilcisi, tüketicinin kasko yaptırması ve ekran koruyucu gibi aksesuarları satın alması konusunda yoğun bir ikna çabası içine giriyor. Bazı durumlarda bu kalemler bir paket olarak sunulurken, bazı mağazalarda ise ek hizmet alınmaması halinde telefonun teslim edilmeyeceği tehdidi savruluyor ya da olası hasarlarda karşılanacak yüksek maliyetler öne sürülerek tüketici korkutuluyor.
Avukat Güllü, tüketicilerin satın aldıkları ürün için kasko yaptırma yükümlülüğünün bulunmadığını net bir dille ifade etti. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 6. maddesini hatırlatan Güllü, bir mal veya hizmetin satışının başka bir ürünün satın alınmasına şart bağlanmasının yasaklandığını, bu nedenle söz konusu taleplerin hukuka aykırı olduğunu belirtti.
Güllü, tüketicilerin poliçeleri dikkatle incelememesi nedeniyle ciddi mağduriyetler yaşadığına dikkat çekti. Kaskonun, telefonun başına gelebilecek her durumda tam zarar tazmini sağladığı algısının yanıltıcı olduğunu vurgulayan Güllü, sözleşme detaylarını örnekleyerek açıkladı. Örneğin, 100 bin TL değerindeki bir telefonun bir yıl sonra çalınması veya kırılması halinde, mağazanın satış fiyatının yalnızca yüzde 70’ini ödeyeceği sözleşmede yer alıyor. Ayrıca, aradan geçen sürede telefonun piyasa değerinin artması (örneğin 120 bin TL’ye çıkması) göz ardı ediliyor ve tüketiciye nakit yerine yalnızca aynı mağazada geçerli 70 bin TL değerinde hediye çeki sunuluyor. Üstelik hasarlı cihazın geri alınarak tamir edilip ikinci el piyasada yeniden satılması, bu döngüde asıl zararlı tarafın tüketici olduğunu gösteriyor.
Benzer durumlarla karşılaşan vatandaşlara yönelik yol haritası çizen Avukat İbrahim Güllü, tüketicilere şu adımları önerdi: Kasko yapılmadan telefon satılmayacağına dair dayatmaların yazılı olarak talep edilmesi, mağaza, ürün, fiyat ve sunulan paketin fotoğraflarının çekilmesi ve bu tür zorlamaların kesinlikle kabul edilmemesi gerekiyor. Güllü, şikayet sürecinde başta Ticaret Bakanlığı olmak üzere ilgili kurumlara resmi başvuru yapılması gerektiğini, 186 bin TL’ye kadar olan uyuşmazlıklar için ise e-Devlet üzerinden Tüketici Hakem Heyeti’ne başvuru seçeneğinin bulunduğunu hatırlattı.
