Tasarruf finansman alanındaki işlemler yüzde 261,8'lik devasa artışla 1 trilyon 211 milyar liraya ulaşarak sektörde tarihi bir rekor kaydetti.
İlke İlim Kültür Eğitim Vakfı bünyesindeki İslam İktisadı Araştırma Merkezi (İKAM), 'Katılım Finans Ekosistem Raporu 2025' başlığıyla yayımladığı çalışmada, Türkiye'de katılım finans alanının 2025 yılı performansını detaylı şekilde analiz etti. Rapor, sektörün geleneksel bankacılık odaklı yapısını aşarak çok katmanlı ve dinamik bir ekosisteme evrildiğini ortaya koyuyor. Bu dönüşümün en belirgin göstergesi, peşinatsız ve katılım esaslı çözümler sunan tasarruf finansman şirketlerinin yılın en hızlı büyüyen segmenti olarak öne çıkması oldu.
Sektör verileri, tasarruf finansmanında dikkat çekici bir patlamaya işaret ediyor. Toplam işlem hacmi bir önceki yıla kıyasla yüzde 261,8 oranında artarak 1 trilyon 211 milyar liraya ulaşırken, aktif büyüklük yüzde 251,1'lik artışla 323 milyar liraya yükseldi. Finansal performans açısından da güçlü bir tablo ortaya çıkan sektörde, net kar 17,5 milyar liradan 59 milyar liraya çıktı. Müşteri tabanı yüzde 117 büyümeyle 1,15 milyonu aşarken, sektörde faaliyet gösteren şirket sayısı 9'a, şube ağı ise 654'e genişledi.
Katılım bankacılığı tarafında da büyüme devam etti. Toplam aktifler yüzde 62,7 artışla 4,3 trilyon liraya, toplanan fonlar ise 2,8 trilyon liraya ulaştı. Bu bankaların yıllık net karı 85,6 milyar lira olarak kayıtlara geçti. Ancak mali yapıda bazı risk unsurları da göze çarpıyor; takipteki alacaklar yüzde 155'lik artışla 42,4 milyar liraya yükselirken, öz kaynaklardaki yüzde 41,2'lik büyüme aktif büyüklüğünün gerisinde kaldı.
Dijitalleşme süreci, katılım bankalarının fiziksel ağını küçültmesine rağmen işlem hacminde rekor kırdı. Dijital kanal üzerinden gerçekleşen işlem hacmi yüzde 41 artışla 7,9 trilyon liraya, işlem adedi ise yüzde 61 yükselişle 205 milyona ulaştı. Bireysel müşterilerin dijital işlem payı yüzde 27'den yüzde 43'e çıkarken, sektörde son on yılda yaklaşık 1600 şubenin kapatıldığı ve istihdamın 22 bin 545 kişiye ulaştığı belirtildi.
Sermaye piyasaları ve diğer finansal araçlarda da olumlu gelişmeler yaşandı. Borsa İstanbul'da işlem gören 591 şirketin 237'si BIST Katılım Tüm Endeksi'nde yer alırken, Katılım 100 ve 50 endeksleri genel endekslerin performansını geride bıraktı. Katılım endeksindeki yatırımcı sayısı 4,26 milyona çıktı. Sigortacılık alanında prim üretimi yüzde 62,9 artışla 70,15 milyar liraya ulaştı ve sektör ortalamasını (yüzde 45,9) geçerek toplam pazardaki payı yüzde 5,73'e çıkardı. Fintek ekosisteminde şirket sayısı 1009'a ulaşsa da yeni girişimler azaldı; Türkiye, 8,4 milyar dolarlık hacmiyle dünyanın en büyük 7 İslami fintek pazarı arasında sıralandı.
Kamu finansmanı ve emeklilik sistemine ilişkin veriler de raporda öne çıkıyor. Katılım bankalarının sukuk ihraç hacmi yüzde 58 artışla 215,4 milyar liraya yükselirken, Hazine ve Maliye Bakanlığı 2025'te 34,8 ton altına endeksli sukuk ihraç etti. Bireysel emeklilikte fon tutarı 1,81 trilyon liraya ulaştı, bunun 745,7 milyar liralık kısmı katılım esaslı fonlardan oluşuyor. Raporda değerlendirmeleri yer alan İlke Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Sait Öner, yüksek enflasyon ortamında nominal büyümenin reel karşılığının dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayarak, önümüzdeki dönemin odağının niceliksel büyümenin nitelikli ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulması olması gerektiğini ifade etti. Alan İzleme Raporları serisinin 30. basımı olan bu çalışma, kamuya açık verilerle katılım finansın tüm alt dallarını kapsamlı biçimde ele alıyor.
