İran Dışişleri, Washington'un nükleer tesislere yönelik devam eden saldırı tehditleri nedeniyle Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile yürütülen denetim müzakerelerinin askıya alındığını duyurdu.
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın (UAEA) üye devletlerle paylaştığı gizli raporda, İran'ın denetim süreçlerinin yeniden başlatılması konusunda Ajansa resmi bir bildirimde bulunduğu aktarıldı.
Tahran yönetimi, bildirimde ABD Başkanı Donald Trump'ın nükleer tesisleri hedef alan yeni saldırılara yönelik tehditlerinin kamuoyuna açık ve sürekli nitelikte olduğunu öne sürdü. İran, bu güvenlik ortamında denetim görüşmelerinin sağlıklı bir şekilde sürdürülemeyeceğini vurguladı.
İranlı yetkililer, denetimlerin uygulanması için gerekli güvenlik koşulları sağlanana kadar sorunun çözülemeyeceğini ifade etti. Ancak Tahran, uygun koşullar oluştuğunda güvence denetimlerine ilişkin yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirme kararlılığını koruduğunu da belirtti.
UAEA ise İran'ın nükleer tesisleri ve materyalleri hakkında yeterli bilgiye sahip olmamanın, nükleer silahların yayılmasının önlenmesi açısından ciddi bir endişe kaynağı olduğunu dile getirdi. Ajans, bu bilgi eksikliğinin acil olarak giderilmesi gerektiğinin altını çizdi.
Ajans, Tahran'a kısa sürede denetimlere hazır olduklarını ileterek, müfettişlerin ülkeye dönüşünü sağlayacak teknik ve kademeli adımların değerlendirilmesi çağrısında bulundu. Öte yandan İran, ABD'nin nükleer programına dair bilgi verenlere 20 milyon dolarlık ödül teklif etmesinden duyduğu kaygıyı da raporda yer alan bildirimde UAEA'ya aktardı.
Tahran yönetimi, nükleer programına ait bilgilerin ifşa edilmesinin, kötüye kullanılmasının veya istismar edilmesinin önlenmesi ve Ajans faaliyetlerinin gizliliğinin korunmasının hayati önem taşıdığını vurguladı.
Raporda, UAEA'nın İsfahan Yakıt Zenginleştirme Tesisi'ne ilişkin ciddi endişeler taşıdığı kaydedildi. Haziran 2025'te Ajansa bildirilen bu tesisin henüz denetlenmediği, UAEA'nın tesisin tam konumunu ve nükleer materyal içerip içermediğini bilmediği belirtildi.
Müzakerecilerin Haziran 2025'teki saldırıların başladığı gün tesise gitmeyi planladığı ancak saldırılar nedeniyle denetimin iptal edildiği ifade edildi. İsrail ve ABD'nin Haziran 2025'teki saldırılarından bu yana Tahran, UAEA müfettişlerinin hasar gören tesislere erişimini engelliyor.
Ajans, aynı dönemde İran'ın yüksek zenginleştirilmiş uranyum stokunun durumunu da doğrulayamadığını bildirdi. Haziran 2025'ten bu yana UAEA denetçilerinin İran'da görev yaptığı tek tesisin Buşehr Nükleer Güç Santrali olduğu, son denetimlerin 12-15 Eylül tarihlerinde gerçekleştirildiği raporda yer aldı.
