Peynir yapımında süt yağı ve proteini dışındaki yağlar, nişasta, jelatin ve soya ürünlerinin kullanımı yeni tebliğle engellenirken, etiketleme, olgunlaştırma ve saklama koşullarına ilişkin kapsamlı düzenlemeler devreye girdi.
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan 'Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği', Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu yeni düzenleme ile 2015 tarihli eski tebliğ hükümsüz kılınarak peynirin üretimi, işlenmesi, depolanması, nakliyesi ve satışa çıkarma süreçlerine dair kriterler tamamen revize edildi.
Yeni kurallar kapsamında peynir üretiminde süt proteini dışındaki protein kaynakları, nişasta ve türevleri, jelatin, soya bazlı ürünler ile süt yağı dışındaki bitkisel ve hayvansal yağların kullanımı kesin olarak yasaklandı. İstisna olarak yalnızca çeşnili taze peynirlerde, üretim teknolojisine uygun ölçüde stabilizör görevi gören nişastanın uygulanmasına izin verilecek.
Çiğ süt veya termizasyon işlemi görmüş sütten elde edilen ve bezi haşlanmamış peynirlerin, en az 4 aylık bir olgunlaştırma süreci geçirmeden satılması engellenecek. Olgunlaştırma yapılmadan piyasaya süren firmalar, kullandıkları çiğ sütün en az pastörizasyon standartlarında ısıl işlem görmüş olmasını sağlamak zorunda olacak.
Etiketleme kurallarında da önemli değişiklikler yapıldı. Ürünün yağ oranı ve olgunluk durumu, ürün adıyla birlikte etikette yer alacak. Olgunlaştırılmış peynirlerde üretim tarihini gün, ay ve yıl bazında göstermek ve olgunlaştırma süresini belirtmek zorunlu hale getirildi. Ayrıca 'köy peyniri', 'geleneksel peynir', 'doğal peynir' ve 'çiftlik peyniri' gibi ifadelerin etiketlerde kullanımı yasaklandı. Farklı hayvan sütlerinin karışımıyla üretilen ürünlerde ise süt türleri, miktarlarına göre azalan sırada listelenmeli.
Çeşnili peynirlerde toplam katkı oranı maksimum yüzde 6, çeşnili taze peynirlerde ise yüzde 15 ile sınırlı tutuldu. Şeker eklenen çeşnili taze peynirlerde ilave edilen şeker miktarı da etikette ayrıca belirtilmesi gerekecek. En az 120 gün olgunlaştırılmış kaşar peynirlerinde 'eski' ifadesi kullanılabilirken, pastörizasyona eşdeğer bir ısıl işlem görmemiş çiğ sütten veya termizasyon uygulanmış sütten üretilen telemesi haşlanmamış peynirlerin etiketlerinde, ürün adıyla aynı büyüklükte (en az 3 punto) 'çiğ sütten üretilmiştir' uyarısı yer alacak.
'Sürülebilir', 'ultrafiltrasyon', 'üçgen' veya 'tost/pizza yapımında kullanılabilir' gibi tanımlayıcı ifadeler, ürün adı algısı yaratmayacak, ürün adından daha büyük puntoyla yazılmayacak ve tek başına ürün adı olarak kullanılmayacak şekilde etikette bulunabilir. Peynirlerin depolanması, taşınması ve satışa sunulması aşamasında 10 derecenin altındaki sıcaklıklarda muhafaza edilmeleri zorunlu kılındı. Ayrıca eritme peynirinin dökme olarak satılması ve telemenin doğrudan tüketiciye verilmesi yasaklandı.
Mevcut gıda işletmecilerine yeni hükümlere uyum sağlamaları için 30 Nisan 2027'ye kadar bir geçiş süresi tanındı. Bu tarihten önce üretilen ürünler raf ömürleri dolana kadar satışta kalabilirken, yeni standartlara uygun olmayan dilimlenebilir eritme peynirlerinin 30 Nisan 2027'den sonra piyasada bulundurulması mümkün olmayacak.
