Küresel petrol arzında artış öngörüsü ve yatırımcıların kâr realizasyonu yapmasıyla Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,5 oranında değer kaybederek 105,43 dolar seviyesine geriledi.
Dünkü işlem gününde 106,40 dolar zirvesine ulaşan Brent petrolün aralık vadeli varili, günü 105,92 dolardan kapattı. Bugün saat 09.22 itibarıyla aynı kontrat, önceki kapanışa kıyasla yaklaşık yüzde 0,5'lik bir düşüşle 105,43 dolardan işlem görüyor. Aynı saatlerde Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün kasım vadeli varil fiyatı ise 97,46 dolar seviyesinde seyrediyor.
Fiyatlardaki geri çekilmeyi tetikleyen başlıca etkenler, son dönemdeki yükselişlerin ardından gelen kâr satışları ile küresel arzın genişleyeceği beklentisi olarak öne çıkıyor. Orta Doğu kaynaklı jeopolitik gerilimler nedeniyle yükselen fiyatlar sonrası gerçekleşen satış baskısına ek olarak, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) üyesi ülkelerin stratejik rezervlerini piyasaya sürme süreçlerini hızlandırma kararı da arz endişelerini azaltarak fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı yaratıyor.
IEA'nın dün yayımladığı bildiriye göre, üye ülkeler henüz piyasaya arz edilmemiş yaklaşık 100 milyon varillik stratejik petrol rezervinin, bunun içinden 20 milyon varilinden fazlasının dizel olması kaydıyla, en kısa sürede piyasaya sunulması konusunda uzlaştı. Hürmüz Boğazı krizine karşı mart ayında başlatılan ortak eylem kapsamında bugüne kadar toplamda 330 milyon varil petrolün piyasaya aktarıldığı hatırlatıldı. Açıklamada, toplam arzın başlangıçtaki 400 milyon varillik taahhüdü aşacağı ve üretim kapasitesi bulunan üye ülkelerden özellikle dizel ve ham petrol arzını artırmalarının beklendiği vurgulandı. Üye ülkeler, uluslararası enerji güvenliğine olan bağlılıklarını teyit ederken, G7'nin 2 Ekim tarihli açıklaması çerçevesinde küresel enerji piyasalarındaki sorunların giderilmesi için ek adımlar atmaya hazır olduklarını bildirdi.
ABD yönetimi tarafından Rus petrol devi LukOil'in Rusya dışındaki istasyonlarına yönelik yaptırım istisnasının 24 Nisan 2027'ye dek uzatılması da fiyatları baskılayan diğer bir gelişme olarak dikkat çekiyor. Hazine Bakanlığı, söz konusu şirketin belirli işlemlerine izin verirken, geçen hafta Rusya menşeli dizel ticaretine ilişkin bazı kısıtlamaları da dönemsel olarak gevşetti. Bu hamlelerin, özellikle dizel piyasasındaki sıkışıklığa çözüm sağlayarak ürünlerin uluslararası piyasalara ulaşımını kolaylaştıracağı ve dolayısıyla fiyatlar üzerindeki aşağı yönlü baskıyı sürdüreceği tahmin ediliyor.
Buna karşın, ABD'nin İran'ın petrolden elde ettiği gelirleri transfer etmekte kullandığı finansal ağlara yönelik yeni yaptırımlar, arz endişelerini canlı tutarak fiyat düşüşünü sınırlayıcı bir rol üstleniyor. Hazine Bakanlığı, İran'ın uluslararası finansal sistemle bağlantısını kesmeyi hedefleyen bu yaptırımlar kapsamında 16 birey ve 10 kurumu yaptırım listesine dahil etti. İran'ın petrol ihracat gelirlerini ülkeye aktarma kanallarının hedef alınması, ülkenin petrol sevkiyatında aksaklıklar yaşanabileceğine dair kaygıları derinleştiriyor.
Ukrayna'nın Rusya sınırları içindeki petrol rafinerilerine yönelik saldırıları yeniden başlatacağını duyurması da küresel arz güvenliği açısından riskleri artırarak fiyatları yukarı iten unsurlardan biri. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ABD'nin enerji alanında ilan ettiği ateşkese rağmen Rus rafinerilerine saldırıların sürdürüleceğini açıkladı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise Ukrayna'nın son saldırılarının ciddi bir hasara yol açmadığını belirterek, Kiev yönetiminin bu eylemlerin sonuçlarını dikkatlice değerlendirmesi gerektiğini ifade etti. Putin, 'Dün bazı rafinerilere saldırı girişiminde bulundular. Belirli noktaları hedef aldılar ancak ciddi bir yıkım söz konusu değil, ne var ki saldırılar hâlâ devam ediyor' şeklinde konuştu. Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak ise çarşamba günü yaptığı açıklamada, Ukrayna'nın Saratov ve Ryazan bölgelerindeki rafinerilere saldırı düzenlediğini teyit etmişti.
ABD'deki ticari ham petrol stoklarındaki beklenenden fazla azalma, talebin canlı kaldığı algısını güçlendirerek fiyatları destekleyen önemli bir faktör olarak öne çıkıyor. Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) verilerine göre, ülkedeki ticari ham petrol stokları geçen hafta 8 milyon 600 bin varil düşerek 415 milyon 600 bin varile geriledi. Piyasa beklentileri ise stokların 200 bin varil artacağı yönündeydi. Ticari stoklar dışında tutulan stratejik ham petrol rezervleri ise 283 milyon varil seviyesinde değişmedi.
Teknik analiz açısından Brent petrolde 108,26 dolar seviyesi direnç, 101,03 dolar seviyesi ise destek noktası olarak takip ediliyor.
