NASA'nın Perseverance uzay aracı, Mars yüzeyinin hemen altında korunmuş organik karbon buldu ve bu keşif kadim Mars ortamları hakkında yeni soruları gündeme getirdi.
Mars'ta geçtiğimiz yılın eylül ayında NASA, Perseverance aracının biyolojik bir kökene sahip olabilecek bir iz bulduğunu duyurdu. Bright Angel oluşumundaki iki kayada organik karbon varlığı, bilim insanlarına neyin tespit edildiği konusunda daha net bir görüş sundu.
Organik karbon, yaşamın temel kimyasal yapı taşlarından biri olmakla birlikte, biyolojik olmayan süreçlerle de oluşabiliyor. Bright Angel oluşumundaki kayaları incelemek için Perseverance'ın robotik kolundaki SHERLOC enstrümanını kullandı ve örnek topladı.
Analizler, karbon atomlarının karmaşık ağlarından oluşan bir organik karbon formu olan makromoleküler karbon varlığını ortaya çıkardı. Dünyada ve meteoritlerde yaygın olarak bulunan bu yapının varlığı bilimsel açıdan önem taşımakla birlikte, biyolojik veya biyolojik olmayan yollarla oluşabildiği için tek başına yaşamın kanıtı olarak kabul edilmiyor.
Milyarlarca yıl önce su ve tortuların Jezero Kriteri'ne aktığı ve ince taneli malzemenin dibe çökerek çamur taşlarına dönüştüğü düşünülüyor. Makromoleküler karbonun, ince taneli tortullarla ve daha sonra sulu değişim sırasında oluşan mineralleriyle birlikte görüldüğü bildirildi.
Araştırmacılar, makromoleküler karbonun Mars yüzeyinin sadece birkaç mikron altında korunduğunu tespit etti. Bu durum, organik maddenin kayanın yüzeyine yakın bulunmasıyla, malzemenin bozulmaya karşı dirençli olduğunu veya çevresindeki mineraller tarafından korunduğunu gösterdi.
Yapılan keşif, Mars'taki organik haritayı da genişletti. Perseverance, bu malzemeyi, Curiosity aracının Gale Kriteri'nde yaptığı daha önceki organik tespitlerden 3 bin 200 kilometreden fazla uzaklıkta tespit etti.
Bulgular önemli olmakla birlikte, Mars'ın geçmişte yaşama ev sahipliği yapıp yapmadığı sorusuna kesin bir yanıt vermiyor. Araştırma araçlarının Bright Angel'ın fosilleşmiş mikrobiyal yaşam içerip içermediğini kesin olarak belirlemek için gereken büyük laboratuvar ekipmanlarını taşımadığı kaydedildi.
