Özbekistan Senatosu, Özbek alfabesinin Türk dünyasındaki ortak Latin alfabesi standartlarına yaklaştırılmasını hedefleyen yasayı kabul etti. AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Kürşad Zorlu, bu gelişmenin Türk Dünyası için son derece değerli olduğunu vurgulayarak kararın mimarı Mirziyoyev'e teşekkürlerini iletti.
Özbekistan Senatosu'nun 19. Genel Kurul oturumunda, 7 Temmuz tarihinde Yasama Meclisi'nden gelen alfabe değişikliği tasarısı değerlendirildi ve kabul edildi. Meclis onayından sonra Senatoya intikal eden yasa teklifi, ülkedeki yazı sisteminin modernizasyonu ve bölge ülkeleriyle entegrasyonu açısından kritik bir eşik oluşturdu.
Kabul edilen yasaya göre, ülkede kullanılan 26 harfli ve üç çift harfli sistem terk edilerek 28 harf ile tek bir kesme işaretinden oluşan yeni bir yapı hayata geçirilecek. Bu kapsamda, geleneksel olarak 'o‘', 'g‘', 'sh' ve 'ch' biçimlerinde yazılan sesler, 'ö', 'ğ', 'ş' ve 'ç' olarak değiştirilecek. Ayrıca yeni alfabede 'ng' kombinasyonuna yer verilmeyeceği de hükme bağlandı. Bu değişiklikler, Türkiye merkezli Latin alfabesi kullanan Türk dünyası ülkeleriyle yazı dilindeki benzerliği artırmayı amaçlamaktadır.
Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte, mevcut alfabeye geçiş için belirli bir süre tanınacak. Resmi evraklar, devlet kurumlarının logoları, para birimleri ve dış mekan tabelaları gibi alanlarda eski yazının kullanımı, hazırlanacak eylem planında belirtilen takvime kadar devam edebilecek. Senato onayını alan yasa, nihai imza için Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev'e sunuldu; imza sonrası yeni alfabe resmen geçerli hale gelecek.
Özbekistan, Sovyetler Birliği döneminde 1929-1940 arası Latin, 1940'tan itibaren ise Kiril alfabesini kullanmıştır. 1993'te bağımsızlık sonrası Latin alfabesine dönüş kararı alınmış, 1995'te ise 'ş', 'ç', 'ö' ve 'ğ' harfleri yerine çift harfli karşılıkları içeren 29 harfli bir sistem benimsenmiştir. 2021 yılında Mirziyoyev'in kararıyla Kiril alfabesi tamamen kaldırılmış ve Türk dünyası ortak alfabesine uyum sağlanması için çalışmalar başlatılmıştır. Kamuoyuna sunulan yeni model, karmaşık çift sembollerin yerine tek karakterli ve pratik harfleri getirmeyi hedeflemiştir.
AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı Kürşad Zorlu, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada bu kararı memnuniyetle karşıladı. Zorlu, Özbekistan'ın atımlarının dil entegrasyonunu güçlendirdiğini belirterek, reformun en önemli noktasının yazımı ve dijital ortamda kullanımı zor olan çift sembollerin tek karakterle değiştirilmesi olduğunu ifade etti. Türkiye'nin dil ortaklığına verdiği önemi hatırlatan Zorlu, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 7 Ekim 2025'te devlet başkanlarına ortak alfabeyle hazırlanmış ilk eseri takdim ettiğini de anımsattı. Yaklaşık 40 milyonluk nüfusu ve stratejik konumuyla son on yılda büyük sıçrama yapan Özbekistan'ın bu hamlesini Türk Dünyası için kıymetli bulan Zorlu, kararın mimarı Mirziyoyev'e şükranlarını sundu ve sürecin hayırlı olmasını diledi.
