Kayseri’deki Kültepe-Kaniş Örenyeri’nde devam eden arkeolojik çalışmalarda, 1948’den bu yana ilk kez Helenistik Dönem’e ait mozaik döşemeli bir yapı ve dört farklı kültür katmanı gün yüzüne çıkarıldı. Bu keşif, antik yerleşimin bilinmeyen dönemlerine dair önemli ipuçları sunuyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Ankara Üniversitesi ile Güney Kore Ulusal Kültürel Miras Araştırma Enstitüsü’nün ortaklaşa yürüttüğü kazılar sonucunda, Kültepe yerleşiminin Helenistik Dönem’ine ait çarpıcı bulgular elde edildi. Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu liderliğindeki ekip, ören yerinin 78 yıllık kazı geçmişinde benzeri görülmemiş bir başarıya imza atarak mozaik döşemeli bir yapıyı ortaya çıkardı.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamayla bu tarihi keşfi 'Kültepe’de 78 yıllık kazı tarihinde bir ilk!' ifadesiyle duyurdu. Ersoy, hem mozaikli yapının hem de aynı alanda tespit edilen dört ayrı Helenistik kültür tabakasının, Anadolu’nun köklü bu merkezinin az bilinen geçmişine ışık tuttuğunu vurguladı. Bakan, bu çalışmanın Türkiye ile Güney Kore arasındaki bilimsel ve kültürel iş birliğinin somut bir göstergesi olduğunu belirterek, kazı ekibini tebrik etti ve Güney Koreli ortaklara teşekkürlerini iletti.
2025 yılında, Warşama Sarayı’nın doğu kesiminde başlatılan ortak kazıların ikinci sezonunda, MÖ 323–30 yıllarını kapsayan Helenistik Dönem’e tarihlenen yapı kalıntıları ve mozaik döşeme tespit edildi. Ölçüldüğüne göre doğu-batı yönünde 163, kuzey-güney yönünde ise 165 santimetre olan mozaik döşemenin çevresinde bulunan ek parçalar, eserin orijinal haliyle çok daha geniş bir alanı kapladığına işaret ediyor.
Döşemenin inşasında kullanılan teknikler de aydınlatıldı. Zeminin düzeltilmesinin ardından kırık taş ve ince toprakla oluşturulan taban üzerine ince dere çakıllarının serildiği, ayrıca seramik parçaları ve kirecin de işleme dahil edildiği anlaşıldı. Bu detaylar, Helenistik Dönem’deki yapı ve döşeme yöntemlerinin daha derinlemesine incelenmesine olanak tanıyor. Birbirini izleyen dört Helenistik kültür katmanının belirlenmesi, yerleşimin bu dönemdeki değişim sürecinin katman bazında izlenmesini sağlıyor.
Bugüne kadar araştırmaların ağırlıklı olarak Tunç Çağı’na odaklanması nedeniyle Helenistik Dönem hakkında sınırlı bilgiye sahip olunuyordu. Yeni bulgular, mekânsal kullanım biçimlerinin anlaşılmasında kritik rol oynayacak. MÖ 3. binyıldan Roma Dönemi’ne kadar uzanan tarihiyle Anadolu’nun önemli bir siyasi ve ekonomik merkezi olan Kültepe-Kaniş, Hitit kültürünün doğuş noktası olarak da öne çıkıyor. Yaklaşık 23 bin 500 çivi yazılı tabletin bulunduğu ve UNESCO Dünya Belleği Kütüğü’ne giren bu ören yerinin toplam alanının henüz yalnızca yüzde 5’i kazılmış durumda.
Gelecek planlamada, Helenistik katmanların ardından Kaniş Krallığı’ndan Hitit Dönemi’ne uzanan alt tabakalarda sistematik kazılar yapılması öngörülüyor. Bu çok disiplinli çalışmalarla, Kültepe’nin farklı çağlarına dair bilimsel verilerin zenginleştirilmesi ve Türkiye-Güney Kore arasındaki kültürel miras alanındaki iş birliğinin derinleştirilmesi amaçlanıyor.
