Denizden elde edilen verilerin dijitalleştirilmesiyle oluşturulacak İzmit Körfezi'nin sanal modeli, bilimsel temelli yönetim stratejilerinin geliştirilmesine olanak tanıyacak.
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Deniz Bilimleri Enstitüsü ortaklığında, yılın başında başlatılan 'İzmit Körfezi Dijital İkiz Projesi' kapsamında körfezin sanal bir kopyası oluşturuluyor. Bu projenin temel amacı, su kalitesini denetlemek, kirlilik ve besin yüklerini belirlemek ve iyileştirme senaryolarını test ederek körfezin hidrodinamik ve ekolojik yapısını sanal ortamda modellemektir.
Proje doğrultusunda ODTÜ'ye bağlı 'Bilim-2 Araştırma Gemisi' ile deniz seferleri düzenlendi. 27 farklı istasyonda kullanılan 'Scanfish' cihazı sayesinde su kolonuna ilişkin yüksek çözünürlüklü veriler toplandı. Deniz sıcaklığı, tuzluluk, derinlik, çözünmüş oksijen seviyesi, klorofil yoğunluğu ve bulanıklık gibi kritik parametreler detaylı şekilde incelendi. Yaklaşık iki yıl süreceği tahmin edilen bu süreçte, kirlilik risklerinin önceden tespit edilmesi ve geleceğe yönelik bilimsel karar mekanizmalarının oluşturulması hedefleniyor.
ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü Dr. Öğretim Üyesi Mustafa Mantıkçı, dijital ikiz çalışmalarının devam ettiğini ve strateji belgeleri ile karasal girdi analizlerinin ardından deniz ayağında faaliyetlerin başladığını belirtti. Mantıkçı, 27 istasyonda fiziksel, kimyasal ve biyolojik örnekler toplandığını, ayrıca Körfez'in doğusundan batısına uzanan 50 mil boyunca yüksek çözünürlüklü ölçümler yapılacağını açıkladı. Bu verilerin, belediyenin daha temiz bir körfez için atacağı adımlara rehberlik edeceğini vurgulayan Mantıkçı, fitoplankton dahil biyolojik parametrelerin de izlendiğini ve İzmit Körfezi ile Marmara Denizi arasındaki akıntıların yerinde incelendiğini ifade etti.
Mantıkçı, toplanan tüm verilerin sanal ortama aktarılarak fiziksel, kimyasal ve biyolojik süreçlerin simüle edileceğini belirterek, bu sayede iklim değişikliği ve kirlilik etkileri altında körfezin gelecekteki durumunun öngörülmesini sağlayan bir karar destek sistemi kurulacağını söyledi. Bir sonraki aşamada Osmangazi Köprüsü bölgesine 'ADCP' adı verilen akıntı ölçer cihazının kurulacağını ve insansız sualtı araçlarıyla mevsimsel takip yapılacağını aktaran Mantıkçı, 'Bu sistem, gerçek zamanlı verilerle beslenen, dinamik ve yaşayan bir dijital ikiz oluşturacak' dedi.
Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı Birol Balcı da çevre korumayı gelecek nesillere karşı bir zorunluluk olarak gördüklerini belirtti. 2008'den bu yana TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi ile su kalitesini izlediklerini ve deniz süpürgeleri ile dip çamuru temizliği yaptıklarını hatırlatan Balcı, 2023'te İstanbul Üniversitesi iş birliğiyle balık popülasyonunu artırmaya yönelik biyolojik değişimleri de takip ettiklerini kaydetti. Balcı, dijital ikiz projesinin belediyenin vizyonunun en önemli parçası olduğunu vurgulayarak, 'Marmara Denizi için bilimsel temelli ve sürdürülebilir bir yönetim modeli benimsiyoruz. Körfez'in değişimlerini anlık takip ederek gelecekteki çevresel riskleri önceden göreceğiz. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi olarak bilimsel akılla hareket ederek İzmit Körfezi'ni hak ettiği temizliğe kavuşturmak için çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz' şeklinde konuştu.
