İstanbul'da eylül ayındaki partikül madde seviyeleri geçen yıla kıyasla yüzde 3 oranında artış gösterdi. Ölçümlerde Sultangazi 3 istasyonu, metreküp başına 61,73 mikrogram değerine ulaşarak en yüksek kirliliğin kaydedildiği nokta oldu.
İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) tarafından yürütülen araştırmaya göre, kentteki hava kirliliği eylül ayında bir önceki yılın aynı dönemine oranla yüzde 3'lük bir yükseliş kaydetti. İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi'nden Prof. Dr. Hüseyin Toros'un 2025 ve 2026 yıllarının eylül aylarını karşılaştırdığı analizde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin verileri temel alındı.
Çalışmada, 24 farklı istasyondaki partikül madde (PM10) konsantrasyonları değerlendirildi. Buna göre bu yılki ortalama değer metreküp başına 29,33 mikrogram olarak hesaplanırken, geçen yıl aynı ayda bu rakam 28,38 mikrogram seviyesindeydi. Bu bulgular, partiküllerden kaynaklanan hava kirliliğindeki artışın istatistiksel olarak doğrulandığını gösterdi.
Eylül ayında kent genelinde en yüksek kirlilik değeri, metreküp başına 61,73 mikrogram ile Sultangazi 3 istasyonunda ölçüldü. Bu istasyonu 57,89 mikrogramla Kağıthane 1 ve 53,18 mikrogramla Sultangazi 2 istasyonları izledi. Öte yandan, en temiz havanın metreküp başına 12,96 mikrogram ile Kandilli 1 istasyonunda tespit edildiği, ardından Üsküdar 1 ve Ümraniye 1 istasyonlarının geldiği belirlendi. Analizler sonucunda 15 istasyonda kirliliğin azaldığı, 9 istasyonda ise arttığı görüldü.
Yıllık değişim oranlarına bakıldığında, Çatladıkapı istasyonunda yüzde 75,97 ve Sultangazi 2'de yüzde 63,34'lük artışla kirliliğin en çok yükseldiği noktalar olduğu anlaşıldı. Buna karşın Beylikdüzü'nde yüzde 50,2'lik düşüşle en fazla iyileşme sağlanırken, bu istasyonu Yenibosna ve Alibeyköy takip etti.
Prof. Dr. Hüseyin Toros, İstanbul'un hava kalitesinin yalnızca meteorolojik faktörlere değil, trafik, sanayi ve ısınma gibi insan kaynaklı etkenlere de bağlı olduğunu vurguladı. Toros, kuzeydoğulu rüzgarların Karadeniz'den gelen temiz havayla kirleticileri dağıttığını, güneyli rüzgarların veya düşük rüzgar hızlarının ise kirletici maddelerin birikmesine zemin hazırladığını ifade etti. Ayrıca sonbahar geçişindeki sıcaklık terselmelerinin sabah saatlerinde azot oksit ve partikül maddelerin dağılmasını zorlaştırdığına dikkat çekti.
Yağışların, atmosferdeki asılı parçacıkların yeryüzüne inmesinde etkili olduğunu belirten Toros, eylül ayında okulların açılmasıyla birlikte artan trafik yoğunluğunun, özellikle sabah ve akşam saatlerindeki okul servisi ve işe gidiş-geliş hareketliliğinin hava kalitesini olumsuz etkilediğini söyledi. Isınma sezonunun henüz tam başlamaması nedeniyle kükürtdioksit seviyelerinin sanayi ve gemi trafiğinden etkilendiğini aktaran Toros, binalarda ısı yalıtımının ve enerji tasarrufunun öneminin altını çizdi.
Uzman, konut ve iş yerlerinde gereksiz ısınmadan kaçınılması gerektiğini, iç mekan sıcaklıklarının uygun seviyede tutulmasının hem enerji verimliliği hem de solunum sağlığı açısından kritik olduğunu belirtti. Toros, katı ve sıvı yakıt kullanılan sistemlerde doğru yanma tekniklerinin, bacaların temizliğinin ve verimli yanmanın is ve zararlı gaz emisyonlarını düşüreceğini, bununla birlikte sonbahar ve kış aylarında enerji verimliliğinin artırılmasının hava kalitesinin korunmasında belirleyici olduğunu ekledi.
