Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Norveç ve Finlandiya'nın girişimiyle başlatılan 'Sınır Yapay Zeka Modellerinin Kontrolü' kapsamında ilk çevrim içi liderler buluşmasında Türkiye'yi temsil etti.
Dışişleri Bakanlığı'ndan alınan bilgilere göre, Norveç Başbakanı Jonas Gahr Store ve Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb'un daveti üzerine 'Liderler Görüşmesi' formatında bir araya gelen yetkililer, sınır yapay zeka modellerine ilişkin güvenlik ve denetim ilkelerini masaya yatırdı. Toplantıda, ortak yönetim standartlarının oluşturulması, risklerin ortaklaşa yönetilmesi ve Birleşmiş Milletler mekanizmalarıyla koordinasyon gibi kritik başlıklar ele alındı.
Bakan Fidan, yaptığı değerlendirmede sınır düzeyindeki yapay zeka sistemlerinin test edilmesi ve olası güvenlik ihlallerinin paylaşılmasına yönelik ortak kapasite inşasının kritik önemde olduğunu belirtti. Fidan, bu kapsamda Uluslararası Yapay Zeka Güvenlik ve Değerlendirme Enstitüleri Ağı'nın istekli tüm ülkelere açılmasını ve kritik alanlara yönelik gönüllü güven artırıcı kılavuzların hazırlanmasını önerdi. Ayrıca, ülkeler arası karşılıklı tanınırlık esasına dayalı ortak güvenlik değerlendirmelerinin, küresel güvenin inşası için zorunlu olduğunu vurguladı.
Fidan, Türkiye'nin 2026-2030 dönemini kapsayan yapay zeka eylem planına atıfta bulunarak, ülkenin kapasite ve deneyim paylaşımına hazır olduğunu ve sürecin sonraki aşamalarına katkı sunma iradesini dile getirdi. Norveç ve Finlandiya'nın öncülüğünde, BM 81. Genel Kurulu Yüksek Düzeyli Haftası'nda 20 ülke ve AB Komisyonu Başkanı'nın katılımıyla duyurulan 'Sınır Yapay Zeka Modellerinin Kontrolü Çağrısı', 22 Ekim tarihi itibarıyla 30 ülke ve AB Komisyonu'nun desteğini almış durumda.
Söz konusu çağrı; şirketlerin şeffaf güvenlik protokolleri ve bağımsız denetim mekanizmaları kurmasını, devletlerin ortak standartlarda uzlaşmasını ve BM üyelerinin, yetenek eşikleri aşıldığında devreye girebilecek uluslararası bir kurumun kurulmasını değerlendirmesini içeren üç temel öneri sunuyor. Türkiye, 21 Eylül'de ilan edilen bu girişime ilk günden katılarak Avrupa'dan Orta Asya'ya uzanan bölgelerarası işbirliğinin kurucu üyeleri arasında yerini aldı.
Türkiye'nin bu katılımı, yapay zekanın insan odaklı, güvenli ve kapsayıcı bir şekilde yönetilmesine yönelik ilkeli duruşunu ve BM çatısı altında hiçbir ülkeyi geride bırakmayan uluslararası işbirliğine verdiği desteği yansıtıyor. Yeni teknolojilerin yönetişiminde köprü rolü üstlenen Türkiye, 2021'de Ulusal Yapay Zeka Stratejisi'ni devreye alarak sektördeki öncülüğünü sürdürdü. Bu stratejiyi takiben hazırlanan Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı (2026-2030) ise 18 Ağustos tarihli 2026/9 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile yürürlüğe girmiş oldu.
