Küresel veriler, göçmen kuşların yaklaşık 'inin soy tükenişi riskiyle karşı karşıya olduğunu ve türlerin 'inde popülasyon düşüşü yaşandığını ortaya koyuyor.
BirdLife International tarafından dört yıllık periyotlarla sunulan değerlendirmeler, göçmen kuşların maruz kaldığı tehlikenin boyutunu gözler önüne seriyor. Analizlere göre, son bir buçuk yüzyıl içinde yedi farklı göçmen kuş türünün tamamen yok olduğu ya da çok büyük ihtimalle neslinin tükendiği düşünülüyor.
2025 yılı itibarıyla ince gagalı kervançulluğu da nesli tükenen türler listesine dahil edildi. Bu gelişme, son yüzyıllarda Avrasya ve Afrika kıtalarında kaydedilen ilk küresel ölçekte kuş soyu kaybı olarak tarihe geçti.
Popülasyonlardaki gerilemenin temel nedeni, kuşların göç sırasında sığındığı yaşam alanlarının tahrip edilmesi olarak öne çıkıyor. Aşırı tarım uygulamaları, sürdürülemez avlanma, çevresel kirlilik, yabancı türlerin yayılması ve iklim değişikliği, bu canlılar üzerindeki baskıyı daha da derinleştiriyor.
Deniz ve kıyı kuşları, deniz ekosistemleri ile kıyıdaki sulak alanların kaybedilmesinden en ağır darbeyi alan gruplar arasında yer alıyor.
Yasal olmayan avcılık da tehdidin ciddiyetini artırıyor. Avrupa, Akdeniz havzası, Kafkasya ve Arap Yarımadası bölgelerinde her yıl 13,1 ile 42,7 milyon arasında değişen sayıda göçmen kuşun izinsiz şekilde öldürülmesi ya da yakalandığı hesaplanıyor.
Göçmen kuşların hayat döngüsünde kritik öneme sahip 1099 biyolojik çeşitlilik noktasının 'inin, son on yıllık bilimsel gözlemlerde 'kötü' ya da 'çok kötü' sağlık durumunda olduğu tespit edildi.
Buna karşın rapor, etkin koruma stratejilerinin başarısını kanıtlayan olumlu gelişmelere de değiniyor.
Avustralya'daki Macquarie Adası'nda istilacı türlerin temizlenmesiyle mavi petrel dahil birçok deniz kuşunun sayısında toparlanma gözlemlendi. Benzer şekilde Çin'de kıyı çamur düzlüklerindeki yabancı bitkilerin arındırılması sonucunda 37 bin 553 hektarlık bölge yeniden işlevsel hale getirildi.
Uzmanlar, bu başarı hikayelerinin, göç rotaları boyunca uygulanacak koruma projelerinin kuş popülasyonlarının yeniden canlanmasında kilit rol oynadığını vurguluyor.
Raporun tanıtımının yapıldığı Nairobi'deki Küresel Göç Rotaları Zirvesi'nde, katılımcı ülkeler, bilim insanları ve çevre örgütleri, göçmen kuşların kullandığı güzergâhların korunması adına yeni taahhütlerde bulundu.
Zirve kapsamında üç uluslararası kalkınma bankası, göç yollarındaki yaşam alanlarının rehabilitasyonu ve korunması için toplam 6 milyar doları aşan bir finansman paketi taahhüt etti.
