İspanyol bilim insanları, üç aylık düzenli salça tüketiminin beyin taramalarındaki yapısal farklılıklarla birlikte bilişsel yetilerde olumlu değişimlere yol açtığını ortaya çıkardı.
Barselona Üniversitesi'nden Ricardo Lopez-Solis öncülüğündeki araştırma grubu, domatesin doğal antioksidanı olan likopenin beyin ağları ve bilişsel işlevler üzerindeki etkilerini değerlendiren bir klinik çalışma yürüttü. Antioxidants dergisinde paylaşılan bu çalışmaya 42 orta yaş grubundaki birey dahil edildi.
Çapraz geçişli yöntemin uygulandığı araştırmada, katılımcılar sırasıyla günde 35 gram salça içeren zengin bir diyet ve likopen açısından fakir bir beslenme programı izledi. İki dönem arasında birer aylık dinlenme süreci bırakıldı. Üç aylık salça tüketimi süresince katılımcılarda seçici dikkat seviyesinde yükseliş ve çağrışımsal bellek kapasitesinde hafif bir gelişme gözlemlendi.
Çalışmanın 14 kişilik alt grubunda yapılan nörolojik değerlendirmeler, kandaki likopen düzeyindeki artışın beynin geniş ölçekli ağ bağlantılarında somut değişikliklere neden olduğunu kanıtladı. Kan testleri, salça döneminde likopen konsantrasyonunun yükseldiğini ve beyin gelişimini destekleyen BDNF proteininde artış eğilimi olduğunu gösterdi. Beyin taramaları, özellikle dinlenme hali bağlantılarında ön-duvarsal ve işitsel bölgelerde düzenleyici etkiler olduğunu ortaya koydu.
Bilim insanları, bu sinirsel değişikliklerin, gereksiz iç etkileşimleri azaltarak beynin işlevsel verimliliğini ve uyum kapasitesini artırdığına işaret ediyor. Uzmanlar, pişirme sürecinin domates hücre duvarlarını parçalayarak likopenin emilimini kolaylaştırdığı için salçanın çiğ domatese göre daha bio-yararlı olduğunu ve nöroinflamasyonu baskılama potansiyeline sahip olduğunu belirtiyor. Elde edilen veriler umut verici olsa da bu bilişsel kazanımların uzun vadeli sürekliliğini doğrulamak için daha geniş katılımlı çalışmalara ihtiyaç duyulduğu vurgulandı.
