İspanyol bilim insanları tarafından yapılan bir çalışma, üç aylık düzenli salça alımının zihinsel performans ve beyin taramalarında olumlu değişikliklere yol açtığını ortaya koydu.
Barselona Üniversitesi’nden beslenme bilimci Ricardo Lopez-Solis’in öncülük ettiği klinik ekip, domatesin içindeki yoğun antioksidan olan likopenin beyin işlevleri ve sinirsel bağlantılar üzerindeki rolünü araştırdı. Antioxidants dergisinde sonuçları paylaşılan bu çalışmaya 42 orta yaşlı birey dahil edildi.
Katılımcılar, çapraz geçişli bir protokol kapsamında üç ay boyunca günde 35 gram salça tüketirken, ardından likopen açısından zayıf bir diyet uyguladılar; bu iki evre arasında birer aylık aralık bırakıldı. Salça alınan dönemde yapılan değerlendirmelerde, seçici dikkat kapasitesinin yükseldiği ve çağrışımsal bellekte hafif bir toparlanma gözlemlendi.
Çalışmanın 14 kişilik alt grubunda gerçekleştirilen nöral taramalar, kanda artan likopen düzeylerinin beynin geniş ölçekli ağ yapılarındaki bağlantılarda önemli farklılıklar yarattığını gösterdi. Kan testleri, bu süreçte hem likopen konsantrasyonunun hem de beyin gelişimini destekleyen BDNF proteininin seviyesindeki artış eğilimini doğruladı.
Nörobilimciler, bu bulguların salça tüketiminin beyindeki gereksiz içsel etkileşimleri azaltarak sinirsel verimliliği ve esnekliği artırdığı yönünde ipuçları verdiğini ifade etti. Uzmanlar, pişirme sürecinin domatesin hücre yapılarını parçalayarak likopenin emilimini kolaylaştırdığını ve bu sayede salçanın çiğ domatese göre nöroprotektif potansiyele daha yüksek bir sahip olduğunu vurguladı.
Araştırma ekibi, elde edilen ön bulguların umut verici olduğunu ancak bu nöral değişimlerin uzun vadeli kalıcılığını kanıtlamak için daha geniş katılımlı yeni çalışmaların gerekli olduğunu belirtti. Salçanın sinir iltihaplanmasını (nöroinflamasyon) düşürme kapasitesine de dikkat çekildi.
