1 Temmuz'da uygulamaya konan Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) projesi kapsamında, ülke genelinde toplam 130 milyon içecek ambalajı geri dönüşüm döngüsüne dahil edildi.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bünyesindeki Türkiye Çevre Ajansı'nın aktardığı verilere göre, içecek ambalajlarının verimli biçimde toplanarak ekonomiye kazandırılması hedefiyle başlatılan DOA uygulamasının ulusal entegrasyon süreci, 1 Temmuz tarihinden itibaren kesintisiz olarak devam ediyor.
Vatandaşların sisteme iade ettikleri her uygun ambalaj için 1 TL teşvik ödemesi yapılan projede, şu ana kadar 130 milyon adet içecek ambalajı geri dönüşüm sürecine sokuldu. Toplanan bu ambalajların dağılımında yüzde 67 ile PET şişeler ilk sıradayken, yüzde 17 oranında alüminyum ve yüzde 16 oranında cam ambalajlar takip ediyor.
İade noktalarının sayısının artması ve vatandaşların sisteme gösterdiği yoğun ilgi sayesinde toplama hacminde istikrarlı bir yükseliş gözlemleniyor. Bu durumun, altyapının genişlemesiyle birlikte ilerleyen dönemde daha da hızlanacağı öngörülüyor. DOA mekanizması sayesinde plastik, cam ve alüminyum ambalajlar karma atıklardan ayrılarak temiz ve saf haliyle toplanıyor. Bu yöntem, yüksek kalitede ikincil hammadde üretimini mümkün kılarken, doğal kaynakların korunması ve yeni hammadde talebinin azaltılmasına da katkıda bulunuyor.
Şu ana kadar geri dönüşüme kazandırılan ambalajlar sayesinde yaklaşık 246 ton karbondioksit emisyonunun atmosfere salınması engellenmiş, 47 bin varil petrol tüketimi önlenmiş ve 11,4 gigavatsaat enerji tasarrufu elde edilmiştir. Ayrıca ambalajların doğaya veya depolama alanlarına karışmasının engellenmesi, çevresel kirliliğin azaltılmasına önemli ölçüde destek sağlamaktadır.
Depozito İade Makineleri'ne (DİM) bırakılan ve üzerinde DOA logosu bulunan ambalajlar, barkod okutularak dijital sistem üzerinden doğrulanıp sayılırken, işlem anında kayda geçiriliyor. Doğrulanmış ambalajlar makine içinde sıkıştırıldıktan sonra yetkili operatörler tarafından düzenli aralıklarla toplanıyor. DİM'lerdeki kontrollerden geçen ürünler, ek bir sayma merkezine sevk edilmeden doğrudan geri dönüşüm tesislerine aktarılıyor. Buna karşın manuel iade noktaları ile yiyecek-içecek işletmelerinden toplanan ambalajlar, sayma ve doğrulama merkezlerinde kontrol edilerek malzeme türlerine göre ayrıştırılıyor; sisteme uymayanlar eleniyor.
Ayrıştırma işleminin ardından lisanslı tesislere gönderilen PET ambalajlar yeni plastik hammaddesine, cam ambalajlar cam kırığına, alüminyum kutular ise yeniden kullanılabilir alüminyum hammaddesine dönüştürülüyor. Ambalajın piyasaya sürülmesinden iade edilmesine, toplanmasından geri dönüşüm tesislerinde işlenmesine kadar uzanan tüm süreç, dijital altyapı aracılığıyla sürekli izlenerek kayıt altına alınıyor.
