Üsküp'ün Çayır Belediyesi'nde Türkçenin yasal statüye kavuşmasının üzerinden 13 yıl geçti; belediyede Türk bayrağı hâlâ resmi olarak dalgalanıyor.
Kuzey Makedonya, tarihsel süreçte çeşitli medeniyetlerin buluşma noktası konumunda olduğundan, farklı etnik kökenlere ve inançlara sahip toplulukların uyum içinde yaşadığı, dilsel ve kültürel çeşitliliğin korunduğu Balkanlar'ın önde gelen ülkelerinden biri olarak öne çıkmaktadır. Bu coğrafyada Makedonlar ve Arnavutların yanı sıra Türkler, Romanlar, Sırplar, Boşnaklar ve Ulahlar gibi farklı topluluklar bir arada yaşarken, her etnik grubun kendi dilini gelecek nesillere aktarması, toplumsal süreklilik açısından hayati bir unsur kabul edilmektedir.
Ülkede uygulanan hakça temsil ilkesi gereği, belirli bir belediyede nüfusun yüzde 20'sini aşan etnik grubun dili resmi dil statüsü kazanmaktadır. Ancak Üsküp'teki Çayır Belediyesi bu kuralın dışına çıkarak, Türk nüfusunun yüzde 20 eşiğini geçmemesine rağmen 13 yıldır Türkçenin resmi dil olarak kullanılması ve Türk bayrağının asılmasıyla dikkatleri üzerine çekmektedir.
11 Ekim 2013'te bu önemli adımı atan süreçte Belediye Başkan Vekilliği ve Meclis üyeliği görevi yürüten Kalkandelen Üniversitesi Felsefe Fakültesi Doğu Dilleri Bölümü'nden Prof. Dr. Süleyman Baki, dönemin koşullarını ve bugünkü durumu değerlendirdi. Baki, o yıllarda Türk Demokratik Partisi (TDP) mensupları olarak Belediye Başkanı İzet Mexhiti'ne Türkçenin resmi dil ve Türk bayrağının resmi bayrak ilan edilmesi taleplerini ilettiklerini hatırlattı.
Baki, Çayır Belediyesi'nde Türk nüfusunun yasal eşiğin altında kalmasına rağmen meclis kararlarıyla Türkçenin ve bayrağın resmileştirildiğini belirterek, bu sürece katkıda bulunan herkese minnettarlığını ifade etti. Tarihi bir gün olarak nitelendirdiği bu gelişmenin, yaklaşık bir asır sonra bir belediyede Türkçenin yasal statüye kavuşması açısından sembolik bir değer taşıdığını vurgulayan Baki, bayrağın belediyenin iç ve dış alanlarında dalgalanmasından duydukları gururu dile getirdi.
Üsküp'ün ve Kuzey Makedonya'nın Türk kültürü ile iç içe geçmiş bir coğrafya olduğunu kaydeden Baki, Taşköprü gibi Osmanlı mirası eserlerin bölgedeki varlığına dikkat çekti. Türkçenin bu topraklardaki toplulukları birbirine bağlayan bir köprü işlevi gördüğünü ifade eden Baki, ülkedeki Türk nüfusunun 100 bin civarında olmasına karşın dilin edebiyat, sanat ve günlük hayattaki etkisinin çok daha geniş bir yelpazeye yayıldığını belirtti. Ayrıca Çayır, Saray ve Gazi Baba gibi belediyelerin Türkçe isimlerini koruduğunu hatırlattı.
Türkçeye duyulan sevginin ve ilginin toplumsal bir gereklilikten kaynaklandığını savunan Baki, Çayır Belediyesi'ndeki resmileşme sürecinin hem siyasi bir çabanın hem de toplumun taleplerinin bir yansıması olduğunu açıkladı. Baki, Çayır Belediyesi sınırları içindeki Tefeyyüz İlköğretim Okulu ve Yaşar Bey Üsküplü İlkokulu'nda Türkçe eğitimin devam ettiğini vurgulayarak, halkın ve sivil toplum kuruluşlarının Türkçenin kullanım haklarını savunmaya devam etmesi gerektiğinin altını çizdi.
Eylül 2021 tarihli nüfus sayımına göre Kuzey Makedonya'nın toplam nüfusu 1 milyon 836 bin 713 olarak kaydedildi. Bu rakamlara göre Makedonlar yüzde 58,44 ile ilk sırada yer alırken, Arnavutlar yüzde 24,3 ile ikinci sırada bulunuyor. Üçüncü sıradaki Türkler nüfusun yüzde 3,86'sını, Romanlar yüzde 2,53'ünü, Sırplar yüzde 1,3'ünü, Boşnaklar yüzde 0,87'sini ve Ulahlar yüzde 0,47'sini oluşturuyor. Nüfusun yüzde 1,03'ünü ise 'diğer' kategorisindeki farklı etnik unsurlar teşkil etmektedir.
