Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), yabancı uyruklu çiftlere Türk vatandaşlarına göre çok daha yüksek nikah ücreti uygulayan Çanakkale Belediyesine, ayrımcılık yasağını ihlal ettiği gerekçesiyle 256 bin 357 lira idari para cezası uyguladı.
TİHEK, 2024'te çıkan ve Çanakkale Belediyesinin 2025 ücret tarifesinde Türk vatandaşları için 2 bin 500 lira olan nikah bedelinin, yabancı uyruklular için 25 bin lira olarak belirlendiğine dair haberler üzerine re'sen inceleme başlattı. Kurum, söz konusu uygulamayı hukuki ve etik açıdan değerlendirmek amacıyla süreçleri titizlikle inceledi.
Belediyenin savunmasında, İçişleri Bakanlığı'nın e-Belediye Evlendirme Modülü'nün yabancı uyrukluları kapsamaması nedeniyle evrakların konsolosluk, elçilik, valilik veya kaymakamlık kanalıyla ayrıca doğrulanması gerektiği ifade edildi. Bu durumun ek personel, zaman ve idari kaynak gerektirdiği öne sürüldü. Ayrıca, 2025 öncesindeki ücretsiz nikah uygulamasının diğer illerden gelen yoğun yabancı başvuru trafiğine yol açtığı ve bunun da Çanakkale'de ikamet eden vatandaşların işlemlerini aksattığı gerekçesiyle, yerel halka öncelik tanımak için ücret değişikliğine gidildiği belirtildi.
Ancak TİHEK incelemesinde, belediyenin iddia ettiği ek mali yükün somut verilerle kanıtlanamadığı tespit edildi. Kurul, doğrulama süreçlerinin büyük ölçüde kısa süreli yazışmalar ve telefon veya e-posta görüşmelerinden oluştuğunu belirterek, bu durumun 25 bin liralık ücret farkını haklı çıkarmaya yetmediğini vurguladı. Ayrıca, ücretsiz uygulamanın yerel vatandaşlara aksama yarattığı iddiasının da somut delillerle desteklenmediği kaydedildi.
Kurul, karşılaştırılabilir durumdaki kişiler arasında farklı muamele yapılmasının ayrımcılık yasağını ırk ve etnik köken temelinde ihlal ettiğine hükmetti. Yabancı uyruklulara uygulanan ek ücretin, evlenme ve aile kurma hakkına erişim açısından orantısız bir kısıtlama oluşturduğu sonucuna varıldı. Bu gerekçelerle Çanakkale Belediye Başkanlığı hakkında üst sınırdan 256 bin 357 lira idari para cezası kesilmesine karar verildi. Karar metninde, 2026 tarifesi için de benzer düzenlemeler yapıldığına dikkat çekilerek, bu uygulamanın makul bir gerekçeye dayanmadığı ve 6701 sayılı Kanun'daki ayrımcılık yasağını ihlal ettiği açıkça ifade edildi.
