Ulusal telekomünikasyon otoritesi Anatel, ülkedeki tüm mobil kullanıcıların abone işlemleri sırasında biyometrik yüz doğrulaması yapmasını zorunlu kılan yeni bir düzenlemeyi yürürlüğe koydu. Ancak bu verilerin korunmasına ilişkin yasal çerçeve henüz nihai halini almadı.
Brezilya'daki tüm mobil operatörler, abone kayıt ve yenileme süreçlerine yüz tanıma ve canlılık kontrolü mekanizmalarını entegre etmekle yükümlü hale geldi. Bu zorunluluk, şirketin büyüklüğünden bağımsız olarak sektördeki tüm sağlayıcıları kapsamaktadır.
Uygulanan doğrulama prosedürleri, uluslararası standart olan ISO/IEC 30107-3 Seviye 2 gereksinimlerini karşılamalıdır. Bu standart, sistemin yalnızca düz fotoğraflara karşı değil; üç boyutlu maskeler, yüksek kaliteli baskılar ve gelişmiş video sahtecilikleri gibi sofistike saldırılara da dayanıklı olmasını gerektirmektedir.
Biyometrik verilerin oluşturulduğu referans veri tabanlarının da aynı seviyede güvenlik önlemleriyle üretilmiş olması şartı getirildi. Her doğrulama işlemi, zaman damgası, eşleşme sonucu ve işlemi gerçekleştiren sağlayıcı bilgilerini içeren denetlenebilir bir log kaydı oluşturacaktır.
Anatel'in belirlediği takvime göre, Eylül 2027'den itibaren yeni ön ödemeli hatlar, Aralık 2027'den itibaren ise yeni faturalı hatlar için yüz doğrulaması zorunlu olacak. Mevcut tüm abonelerin kayıtlarının Aralık 2028'e kadar yenilenmesi beklenirken, Ocak 2029 itibarıyla bu adımı tamamlamayan kullanıcıların hatları askıya alınacak ve daha sonra kapatılacaktır.
Düzenleme, biyometrik kontrolü gerçekleştiremeyen kullanıcılar için alternatif prosedürlerin tanınmasını öngörüyor. Ancak gizlilik haklarını ileri sürerek bu işlemi reddedenler için istisna tanınmıyor; sonuç olarak bu kişilerin hatları hizmet dışı bırakılacaktır.
Bu karar, Brezilya'da yaygın olan mobil dolandırıcılıklara, özellikle de SIM değiştirme saldırılarına karşı alınmış bir önlem niteliği taşıyor. Bu saldırılarda suçlular, mağdurların numarasını kendi SIM kartlarına aktararak ikili kimlik doğrulaması şifrelerine erişim sağlar ve bunun sonucunda banka hesapları boşaltılabilir veya kimlikler taklit edilebilir.
Resmi rakamlar olmasa da sektör verileri, her yıl on binlerce vatandaşın bu dolandırıcılık türünden etkilendiğine işaret ediyor. Anatel, hattın açılmasından önce canlı biyometrik eşleşme zorunluluğu getirerek, sahte kimlikle veya izinsiz hat açılmasına olanak veren yapısal boşluğu kapatmayı amaçlıyor.
Benzer bir uygulamayı Güney Kore de Temmuz 2026'da yeni abonelikler için devreye alırken, sivil toplum örgütleri rıza mekanizmaları ve veri güvenliği riskleri konusunda uyarılarda bulundu. Nisan 2025'te yaşanan ve milyonlarca abonenin verisini sızdıran bir siber saldırı, biyometrik verilerin tek noktada toplanmasının yarattığı riskleri gözler önüne serdi.
Eleştirmenler, SIM değiştirme sorununu yalnızca kimlik doğrulama eksikliğiyle açıklamakla yetinmeyip, zorunlu biyometrik toplamanın orantılılık ilkesine aykırı olabileceğini savunuyor. Ayrıca, 2018 tarihli veri koruma yasası biyometrik verileri hassas veri olarak sınıflandırdığı için, bu verilerin kötü yönetilmesi işletmelere ciddi idari para cezaları getirebilir.
Brezilya'da federal düzeyde Serpro tarafından işletilen ve yaklaşık 376 milyon yüz kaydını barındıran devasa bir biyometrik altyapı mevcut. Ancak mevcut sistemin doğrulama başarısızlık oranının yüzde 64,32 olduğu ve bazı demografik gruplarda, özellikle siyahi vatandaşlarda, yanlış negatif sonuçların daha sık görüldüğüna dair araştırmalar bulunuyor. Bu durum, görünüm değişiklikleri nedeniyle bazı kullanıcıların hizmetten mahrum kalma riskini de beraberinde getiriyor.
Yeni düzenleme, büyük operatörler kadar bayiler ve sanal ağ operatörlerini de etkileyerek mağaza içi ve dijital kanallarda sertifikalı canlılık tespiti ile denetlenebilir kayıt sistemlerinin kurulmasını zorunlu kılıyor. Anatel'in bu modeli diğer sektörlere emsal teşkil ederse, bankacılık ve sağlık sektörlerinde de benzer biyometrik zorunlulukların gündeme gelmesi bekleniyor.
