Uluslararası emtia borsalarında Brent petrolün varili, son gelişmelerin etkisiyle 97,82 dolar seviyesine ulaştı.
Cuma gününü 96,28 dolar seviyesinden kapatan Brent petrol, gün içinde 96,57 dolara kadar yükseliş kaydetmişti. Bugün saat 09.00 itibarıyla kasım vadeli Brent petrol, bir önceki kapanışa kıyasla yüzde 1,6'lık bir artışla 97,82 dolara çıktı. Aynı saatte Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün ekim vadeli kontratı ise 92,80 dolar seviyesinde işlem görüyordu.
Piyasalardaki fiyat artışı, ABD ve İran arasındaki gerginliğin sürmesi ve çatışmaların yeniden alevlenme riskine dair endişelerden kaynaklanıyor. İran Devrim Muhafızları Ordusu, dün Irak'ın Erbil şehrinde bulunan ABD'ye ait PSS-T tipi gözetleme balonunu Şahid-136 intihar tipi insansız hava aracıyla imha ettiklerini açıkladı. ABD tarafı, bu iddiaya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı.
İran, ABD'nin İran gemilerine uyguladığı deniz ablukasındaki görev alan bir uçak gemisi ile bir muhribi balistik füzelerle hedef aldığını duyurdu. İranlı yetkililer, saldırılar sonucunda gemilerin hasar gördüğünü ve bölgeden ayrıldığını belirtti. Açıklamada, İran'ın 'geçmişten daha güçlü' olduğu vurgulanarak ABD'nin eylemlerine karşı kararlı bir duruş sergilemeye devam edileceği ifade edildi.
Bölgedeki karşılıklı saldırıların yeniden şiddetlenmesi, çatışmaların yayılma ihtimali ve özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen petrol taşımacılıklarının aksaması korkusu, fiyatları yukarı iten önemli faktörler arasında yer alıyor. ABD'nin İran petrol ihracatına yönelik yaptırımlar ve abluka sürdürülürken, Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı çevresindeki askeri hamleleri, piyasalarda arz güvenliği risklerini canlı tutuyor.
New York Times'ın ABD istihbarat kaynaklarına dayandırdığı haberine göre, İran'ın Orta Doğu'daki hedeflere saldırı kapasitesine olan güveni artmış durumda. İran'ın, ABD'ye baskı uygulamak amacıyla çatışmayı uzun süre devam ettirmeye hazır olduğu ve son haftalarda tırmanmayı değerlendirebileceğine dair işaretler olduğu aktarıldı. İstihbarat değerlendirmelerinde, çatışmaları tamamen sona erdirecek bir uzlaşmaya varılmasının zorlukları da altı çizildi.
Petrol piyasalarını etkileyen bir diğer unsur ise OPEC+ üyesi 7 ülkenin ekim ayı için üretim politikası oldu. Toplantıda, eylülde belirlenen üretim seviyelerinin ekimde de korunmasına karar verildi. Böylece Suudi Arabistan'ın günlük 10,478 milyon varil, Rusya'nın 9,949 milyon varil, Irak'ın 4,431 milyon varil, Kuveyt'in 2,676 milyon varil, Kazakistan'ın 1,628 milyon varil, Cezayir'in 1,007 milyon varil ve Umman'ın 841 bin varil üretim hedefiyle toplamda yaklaşık 31 milyon varillik bir seviye sabitlendi.
Bu karar, küresel petrol arzında beklenen ilave artışları sınırlayarak fiyatları destekleyici bir etki yarattı. Daha önceki dönemde eylül için 188 bin varillik bir artış kararı alınmışken, ekimde bu artışın yapılmaması arz endişelerini koruyor. Ülkelerin piyasa dinamiklerini değerlendirmek üzere aylık görüşmelere devam edeceği, bir sonraki toplantının ise 4 Ekim'de gerçekleştirileceği açıklandı.
Öte yandan, İran ve Umman arasında Hürmüz Boğazı'nda yeni bir koridor oluşturulmasına ilişkin anlaşmanın yakında imzalanacağı açıklaması, sevkiyat endişelerini kısmen azaltarak fiyat artışını dengeleyen bir unsur oldu. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, yeni koridorun giriş ve çıkışlarının İran kontrolünde olacağını ve ABD abluka alanından başlayıp Basra Körfezi'ni kapsayacağını belirtti. Rızai, izinsiz giren gemilerin kara listeye alınacağı uyarısında bulunurken, ABD'nin saldırı girişiminden kaçınması halinde boğazın açık tutulacağına dair taahhüt verdi.
Teknik açıdan bakıldığında, Brent petrolde 98,78 dolar seviyesi direnç noktası olarak öne çıkarken, 96,07 dolar seviyesi ise destek bölgesi olarak takip ediliyor.
