İŞ VE EKONOMİ DÜNYASININ HABER SİTESİ
  1. Haberler
  2. Teknoloji
  3. Bilim insanları dev bir ötegezegenin gözden kayboluşunu ilk kez kaydetti

Bilim insanları dev bir ötegezegenin gözden kayboluşunu ilk kez kaydetti

Gökbilimciler, bir ötegezegenin beklenmedik bir şekilde gözlem alanından çıkmasını izleyerek tarihe geçtiler. Gezegenlerin kalıcı olarak yok olma ihtimali düşük olduğundan, bu durum ya optik bir hata ya da gezegeni ortadan kaldıran bir etkiyle açıklanmaya çalışıldı. Ancak yapılan incelemeler, bu olayın ardındaki gerçek mekanizmayı ortaya koydu.

featured
Google'da Abone Ol
0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Gökbilimciler, bir ötegezegenin beklenmedik bir şekilde gözlem alanından çıkmasını izleyerek tarihe geçtiler. Gezegenlerin kalıcı olarak yok olma ihtimali düşük olduğundan, bu durum ya optik bir hata ya da gezegeni ortadan kaldıran bir etkiyle açıklanmaya çalışıldı. Ancak yapılan incelemeler, bu olayın ardındaki gerçek mekanizmayı ortaya koydu.

TOI-2535b adlı ötegezegenin, daha önce fark edilmemiş bir ikiz gezegeni olduğu belirlendi. Bu iki gezegen, yaklaşık 1.100 ışık yılı uzaktaki ve 9,7 milyar yaşında olan, Güneş'ten biraz daha küçük K cücesi yıldızı TOI-2535'in etrafında, kütle çekim kuvvetlerinin etkisiyle karmaşık bir yörünge hareketi sergiliyor.

Sıcak Jüpiter sınıfına giren TOI-2535b, kütlesi açısından Güneş sistemimizdeki Jüpiter'e yakın değerlerde. Ancak yıldızına son derece yakın bir mesafede konumlanması nedeniyle yörünge periyodu sekiz günü biraz aşan bir sürede tamamlanıyor; bu hız, Güneş'e en yakın gezegen Merkür'ün hızından on kat daha fazla.

Yapılan gözlemler, TOI-2535b'nin muhtemelen Satürn boyutlarında olan en az bir kardeş gezegenle etkileşimde olduğunu gösteriyor. Bu iki cisim arasındaki kütle çekim etkileşimi, yörüngelerin benzersiz bir şekilde eğik ve salınım yapmasına neden oluyor. Her bir salınım döngüsü 30 ile 50 yıl arasında sürüyor ve bu süreç, gezegenlerin Dünya'dan bakıldığında yıldız önünden geçiş açılarındaki değişimlere yol açıyor.

UCLA astrofizikçisi Samuel Yee, kendi Güneş sistemimizdeki gezegenlerin (Merkür hariç) tek bir düzlemde ve yaklaşık bir derecelik eğimlerle döndüğünü hatırlattı. Gezegenlerin düz bir diskten oluştuğu için bu yapının doğal olduğunu vurgulayan Yee, TOI-2535 sistemindeki gezegenlerin ise en az 5 derecelik karşılıklı eğimlere sahip olduğunu ve bunun çoğu çoklu gezegen sisteminden daha büyük bir oran olduğunu ifade etti.

Gezegenin kaybolmuş gibi algılanması, gözlemci konumu ve kullanılan yöntemle ilgili bir durum. İlk kanıtlar 2019'da NASA'nın TESS uydusuyla elde edilmişti. Yaklaşık 6.500 onaylanmış ötegezegenin 4.800'ünün keşfine temel olan geçiş yönteminde, gezegenin yıldız önünden geçişi sırasında ışık azalması ölçülür. Yedi yıllık takip sürecinde, TOI-2535b'nin yıldızın orta ekseninden yukarı doğru kaydığı ve Mart 2026'da tamamen görüş alanı dışına çıktığı tespit edildi.

Çalışmanın ikinci yazarı Erik Petigura, bu tür yörünge etkileşimlerinin Dünya'da tutulmalara benzer mekanizmalarla çalıştığını belirtti. Petigura, Ay'ın yörüngesinin Dünya'nın Güneş etrafındaki yörüngesiyle tam hizalanması halinde her ay tutulma yaşanacağını örnek olarak verdi.

Veriler, TOI-2535b'nin önümüzdeki on yıllarda görüş alanına girip çıkmaya devam edeceğini öngörüyor. Gizemli kardeş gezegenin de yakında keşfedilmesi, her iki cismin özelliklerinin daha net belirlenmesine olanak tanıyabilir. Araştırmacılar, 50 milyon yörünge turunu kapsayan 1 milyon yıllık bir simülasyon çalışması yürüttü; sonuçlar, yörünge rezonansının sistemi dengede tuttuğunu ve gezegenlerin birbirini yok etmesini veya uzaya savurmasını engellediğini gösterdi.

Bu keşif, sıcak Jüpiterlerin oluşumuna dair yeni bir perspektif sunuyor. Samuel Yee, sistemin mevcut konumunda oluşmadığını ve gezegenlerin disk boyunca içe doğru göç etmiş olabileceğini savundu. Yörünge eğimlerinin bu denli artmasının nedeni ise hâlâ açıklanmayı bekleyen bir soru olarak duruyor. Çalışma, The Astrophysical Journal Letters dergisinde yayımlanarak, astronomideki geçici değişimlerin önemini de vurguladı.

Bilim insanları dev bir ötegezegenin gözden kayboluşunu ilk kez kaydetti
0

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

Giriş Yap

Ekonomi ve İş Dünyasından en güncel haberler ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

KAI ile Sohbet Et

Sektör Gündem ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka asistanı

Yapay zeka yanlış bilgi üretebilir