Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, TENMAK İstanbul yerleşkesindeki TR-2 Araştırma Reaktörü'nün lisansının güncellendiğini ve kısa sürede malzeme testleri ile bilimsel çalışmaların yeniden başlayacağını açıkladı.
TEKNOFEST bünyesinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı koordinesinde bu yıl üçüncüsü düzenlenen Nükleer Enerji Teknolojileri Tasarım Yarışması'nın final programı, İstanbul Küçükçekmece'deki TENMAK kampüsünde yapıldı. Etkinlikte Bakan Bayraktar, yarışmanın en gelişmiş aşaması olan 'Detay Tasarım' kategorisinde finale kalan dört ekibin projelerini inceledi ve genç mühendislerle teknik konularda görüş alışverişinde bulundu.
Türkiye'nin nükleer çabalarının merkezinde konumlandırdığı Çekmece yerleşkesinde önemli bir ilerleme sağlandığını vurgulayan Bayraktar, imar süreçlerinin tamamlandığını belirtti. Bayraktar, uzun bir bekleyişin ardından TR-2 Araştırma Reaktörü'nün yeniden lisanslandığını duyurarak, yakın zamanda bu tesiste nükleer araştırmalar ve malzeme testlerinin başlayacağını, böylece teorik çalışmaların pratikte doğrulanma imkânı doğacağını ifade etti.
Yarışmanın uluslararası boyutunun genişlediğini aktaran Bakan, geçen yıl iki ülkeden 87 takımın katıldığı organizasyona bu yıl dokuz ülkeden 192 takımın başvurduğunu söyledi. Bayraktar, Suudi Arabistan'ın Cidde kentinde gerçekleşen Uluslararası Nükleer Bilim Olimpiyatı'nda Türkiye'nin bir altın ve üç bronz madalya kazanarak başarılı bir performans sergilediğini de hatırlattı. TENMAK'ın lisans öğrencilerine burs ve mentörlük desteği sağlayacağını belirten Bayraktar, insan kaynağının sektörün en kritik unsuru olduğunu ve bu alandaki yetkinliğin artırılması için yoğun çaba harcanacağını dile getirdi.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın açıkladığı teşviklerin, küçük modüler reaktörlerin yerli imkanlarla geliştirilmesi açısından kritik önem taşıdığını vurgulayan Bayraktar, küresel gelişmelerin yerlileşme ve bağımsız üretim kapasitesini artırma zorunluluğunu gözler önüne serdiğini kaydetti. Sürecin hızlandırılması gerektiğine dikkat çeken Bayraktar, TEKNOFEST'in bu farkındalığın oluşmasında ve Türkiye'nin uluslararası marka değerini yükseltmesinde kilit rol oynadığını belirtti.
Elektrik talebinde yaşanan yükselişin hem dünya genelinde hem de Türkiye'de hissedildiğini belirten Bayraktar, enerjide dışa bağımlılığın azaltılmasının en büyük hedefleri olduğunu açıkladı. Türkiye'nin kullandığı enerjinin üçte ikisini ithal ettiğini hatırlatan Bakan, nükleer enerjinin iklim hedeflerine ulaşmak ve karbonsuzlaşma süreci için vazgeçilmez bir çözüm olduğunu savundu. Nüfus artışı, ekonomik büyüme ve sanayileşmenin yanı sıra yapay zeka ve veri merkezleri gibi yeni teknolojilerin elektrik tüketimini katlamasına neden olduğunu ifade etti.
Yeni enerji mimarisi kapsamında her yıl Japonya'nın kurulu gücüne eşdeğer kapasite eklenmesi gerektiğini belirten Bayraktar, elektrikli araçlar, soğutma sistemleri ve özellikle 2040 yılı öngörülerine göre deniz suyu arıtma gibi konvansiyonel olmayan ihtiyaçların muazzam bir talep yarattığını söyledi. Bu nedenle yerli santral üretiminin ve elektrifikasyon sürecinin hayati önem taşıdığını vurguladı. Gençlerin özgüven kazanmasının, Gabar ve Somali gibi bölgelerde petrol ve doğal gaz arayışlarında elde edilen başarılarda etkili olduğunu ifade eden Bayraktar, pes etmeme ilkesiyle tüm hedeflere ulaşacaklarına inandığını belirtti.
Etkinlikte bir öğrencinin araştırma merkezi ve staj programları hakkındaki sorusunu yanıtlayan Bayraktar, TENMAK ve ilgili kurumlarda staj ve burs imkânlarının mevcut olduğunu hatırlattı. Yurt dışında eğitim alıp dönen öğrencilerin Akkuyu NGS'de aktif görev yaptığını belirten Bayraktar, Sinop, Trakya ve SMR projeleriyle nükleer alanın Türkiye'nin en dinamik sektörlerinden biri olacağını ve bu süreçte yetişmiş insan kaynağına duyulan ihtiyacın karşılanması gerektiğini ifade etti.
Araştırma reaktörlerine ilişkin güncel durumu da paylaşan Bayraktar, TR-2'nin yakın zamanda devreye alınacağını ve İstanbul Teknik Üniversitesi'nin bu kapsamda yürüttüğü çalışmalarda bir reaktörün daha aktif hale geleceğini bildirdi. Uluslararası müzakerelerde büyük ölçekli reaktör projelerinde ısrarla iki temel şart öne sürdüklerini belirten Bayraktar, partner ülkelerden araştırma reaktörü sağlanmasını ve yakıt üretiminin yerinde gerçekleştirilmesi için çözüm geliştirilmesini talep ettiklerini, araştırma reaktörünün olmaması halinde nükleer sanayinin gelişmesinden söz edilemeyeceğini sözlerine ekledi.
