ABD'de telekomünikasyon arızası nedeniyle 14 bin 700'den fazla uçuşu etkileyen ülke çapındaki kalkış yasağı sona erdi. Yetkililer, olayın siber saldırı olmadığını belirtirken, sistemin yaşlanan altyapısı ve modernizasyon eksiklikleri tartışma konusu oldu.
ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), telekomünikasyon kaynaklı bir arıza nedeniyle ülke genelinde geçerli olan kalkış yasağını resmi olarak kaldırdığını açıkladı. Cuma günü yürürlüğe giren ve 'olağanüstü durum' ile güvenlik gerekçeleriyle temellendirilen bu karar, yaklaşık beş saat sürerek son 25 yılın en uzun süreli hava trafiği durdurması olarak kayıtlara geçti. Bu gelişme, 11 Eylül 2001 saldırılarından bu yana tüm kalkışları durduran ikinci ülke çapındaki kısıtlama oldu.
İçişleri Bakanı Markwayne Mullin, kamuoyunu bilgilendirerek şüpheli bir siber saldırı söz konusu olmadığını ve halkın güvenliğini tehdit eden bir durumun bulunmadığını vurguladı. FAA, hava trafiği kontrol merkezlerini etkileyen altyapı sorunları nedeniyle Cuma günü TSİ 23:54'te yasağı devreye aldığını duyurdu. Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, hava sahasının TSİ cumartesi 04:15'te yeniden açıldığı bilgisini verirken, operasyonların normale dönmesinin zaman alacağını ve yolcuların havayolu şirketleriyle temas halinde olmaları gerektiğini hatırlattı.
Havacılık analitik şirketi Cirium'un verilerine göre, iptal edilen 11 bin uçuşla birlikte 1,5 milyondan fazla yolcu etkilendi. FlightRadar24 verileri, yasağın kaldırılmasının ardından 4 bin 700'den fazla uçuşun iptal edildiğini ve 10 bin uçuşun geciktiğini gösteriyor; bu sayı Cumartesi günü için 700 ile daha arttı. Analistler, havayolu şirketlerinin normal seferlerine dönmesinin günler sürebileceğini öngörüyor. Los Angeles'tan aktarılan bilgilere göre, Yeni Zelanda'dan gelen ve Şikago'ya ulaşmaya çalışan yolcu Nicholas Erdodi, uzun süreli bekleme ve bilgi eksikliği nedeniyle yaşadığı mağduriyeti dile getirerek yetkililerden daha şeffaf iletişim talep etti.
Uzmanlar, arızanın anahtar ve yönlendiricilerin veri yükü altında kalmasıyla ortaya çıktığını, ancak radar veya iletişim kapasitesinde tam bir kaybın yaşanmadığını belirtiyor. Eski FAA yöneticisi Tony Stanton, Eylül ayında yayımlanan Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi (GAO) raporunda, 1960'lara dayanan eski bakır kablolar ve modernizasyon gecikmelerinin risk oluşturduğu konusunda uyarı yapıldığını hatırlattı. GAO raporu, yetkililerin değişiklikleri aceleye getirmesi sonucu sistemin aşırı yüklendiğini ve anahtarların aynı anda devreye girerek çökme riskini artırdığını tespit etmişti.
Uluslararası havacılık hukuku profesörü Ron Bartsch, yedek sistemlerin devreye girmemesi üzerine soru işaretleri doğduğunu ifade ederken, Ulaştırma Bakanı Duffy, sistemin yaşlanan altyapısını kabul ederek 50 milyar dolarlık yatırım çağrısında bulundu. Duffy, Şükran Günü öncesindeki yoğun seyahat dönemi öncesinde operasyonların toparlanacağını umduklarını belirtse de, havacılık güvenliği uzmanı Todd Curtis, teknik sorunlar çözülse bile uçakların yeniden planlanması ve aktarma bağlantılarının sağlanması nedeniyle aksaklıkların bir günden fazla sürebileceği konusunda uyarıda bulundu. Uzmanlar, bilinen risklere rağmen hazırlık yapılmamasının şaşırtıcı olduğunu ve daha iyi acil durum planlarına ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor.
